اى مردم، آنچه به شما گفتم بگویید، و به على به عنوان «امیرالمؤمنین» سلام کنید و بگویید: «شنیدیم و اطاعت کردیم، پروردگارا مغفرتتو را مىخواهیم و بازگشت به سوى توست». و بگویید: «اَلْحَمْدُ للّهِِ الَّذى هَدانا لِهذا وَ ما کُنّا لِنَهْتَدِىَ لَوْ لا اَنْ هَدانَا اللّهُ …»
متن خطبه:
بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحیم
الحمد و الثناء
الْحَمْدُ للّهِِ الَّذی عَلا فی تَوَحُّدِهِوَدَنا فی تَفَرُّدِهِ وَجَلَّ فی سُلْطانِهِ وَعَظُمَ فی أَرْکانِهِ، وَأَحاطَبِکُلِّ شَیْءٍ عِلْما وَهُوَ فی مَکانِهِ، وَقَهَرَ جَمیعَ الْخَلْقِ بِقُدْرَتِهِوَبُرْهانِهِ، حَمیدا لَمْیَزَلْ، مَحْمُودا لا یَزالُ وَمَجیدا لا یَزُولُ، وَمُبْدِئا وَمُعیدا وَکُلُّ أَمْرٍ إلَیْهِ یَعُودُ.
بارِئُ الْمَسْمُوکاتِوَداحِى الْمَدْحُوّاتِ وَجَبّارُ الاْءَرَضینَ وَالسَّماواتِ، قُدُّوسٌ سُبُّوحٌ، رَبُّ الْمَلائِکَهِ وَالرُّوحِ، مُتَفَضِّلٌ عَلى جَمیعِ مَنْ بَرَأَهُ، مُتَطَوِّلٌ عَلى جَمیعِ مَنْ أَنْشَأَهُ.
یَلْحَظُ کُلَّ عَیْنٍوَالْعُیُونُ لا تَراهُ. کَریمٌ حَلیمٌ ذُو أَناهٍ، قَدْ وَسِعَ کُلَّ شَیْءٍرَحْمَتُهُ وَمَنَّ عَلَیْهِمْ بِنِعْمَتِهِ. لا یَعْجَلُ بِانْتِقامِهِ، وَلایُبادِرُ إلَیْهِمْ بِمَا اسْتَحَقُّوا مِنْ عَذابِهِ.
قَدْ فَهِمَالسَّرائِرَ وَعَلِمَ الضَّمائِرَ، وَلَمْ تَخْفَ عَلَیْهِ الْمَکْنُوناتُ وَلاَاشْتَبَهَتْ عَلَیْهِ الْخَفِیّاتُ. لَهُ الاْءحاطَهُ بِکُلِّ شَیْءٍ وَالْغَلَبَهُعَلى کُلِّ شَیْءٍ وَالْقُوَّهُ فی کُلِّ شَیْءٍ وَالْقُدْرَهُ عَلى کُلِّ شَیْءٍ، وَلَیْسَ مِثْلَهُ شَیْءٌ. وَهُوَ مُنْشِئُ الشَّیْءِ حینَ لا شَیْءَ، دائِمٌ حَیٌّوَقائِمٌ بِالْقِسْطِ، لا إلهَ إلاّ هُوَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ.
جَلَّ عَنْأَنْ تُدْرِکَهُ الاْءَبْصارُ وَهُوَ یُدْرِکُ الاْءَبْصارَ وَهُوَ اللَّطیفُالْخَبیرُ. لا یَلْحَقُ أَحَدٌ وَصْفَهُ مِنْ مُعایَنَهٍ، وَلا یَجِدُ أَحَدٌکَیْفَ هُوَ مِنْ سِرٍّ وَعَلانِیَهٍ، إلاّ بِما دَلَّ عَزَّ وَجَلَّ عَلىنَفْسِهِ.
وَأَشْهَدُ أَنَّهُ اللّهُ الَّذی مَلاَءَ الدَّهْرَ قُدْسُهُ، وَالَّذی یَغْشَى الاْءَبَدَ نُورُهُ، وَالَّذی یُنْفِذُ أَمْرَهُ بِلا مُشاوَرَهِمُشیرٍ، وَلا مَعَهُ شَریکٌ فی تَقْدیرِهِ، وَلا یُعاوَنُ فیتَدْبیرِهِ.
صَوَّرَ مَا ابْتَدَعَ عَلى غَیْرِ مِثالٍ، وَخَلَقَ ما خَلَقَبِلا مَعُونَهٍ مِنْ أَحَدٍ وَلا تَکَلُّفٍ وَلاَ احْتِیالٍ.
أَنْشَأَهافَکانَتْ، وَبَرَأَها فَبانَتْ. فَهُوَ اللّهُ الَّذی لا إلهَ إلاّ هُوَالْمُتْقِنُ الصَّنْعَهَ، الْحَسَنُ الصَّنیعَهُ، الْعَدْلُ الَّذی لا یَجُورُ، وَالاْءَکْرَمُ الَّذی تَرْجِعُ إلَیْهِ الاْءُمُورُ.
وَأَشْهَدُ أَنَّهُاللّهُ الَّذی تَواضَعَ کُلُّ شَیْءٍ لِعَظَمَتِهِ، وَذَلَّ کُلُّ شَیْءٍلِعِزَّتِهِ، وَاسْتَسْلَمَ کُلُّ شَیْءٍ لِقُدْرَتِهِ، وَخَضَعَ کُلُّ شَیْءٍلِهَیْبَتِهِ. مَلِکُ الاْءَمْلاکِ وَمُفَلِّکُ الاْءَفْلاکِ وَمُسَخِّرُ الشَّمْسِوَالْقَمَرِ، کُلٌّ یَجْری لاِءَجَلٍ مُسَمّى، یُکَوِّرُ اللَّیْلَ عَلَى النَّهارِوَیُکَوِّرُ النَّهارَ عَلى اللَّیْلِ یَطْلُبُهُ حَثیثا. قاصِمُ کُلِّ جَبّارٍعَنیدٍ، وَمُهْلِکُ کُلِّ شَیْطانٍ مَریدٍ.
لَمْ یَکُنْ لَهُ ضِدٌّ وَلامَعَهُ نِدٌّ، أَحَدٌ صَمَدٌ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفْواأَحَدٌ. إلهٌ واحِدٌ وَرَبُّ ماجِدٌ، یَشاءُ فَیُمْضی، وَیُریدُ فَیَقْضی، وَیَعْلَمُ فَیُحْصی، وَیُمیتُ وَیُحْیی، وَیُفْقِرُ وَیُغْنی، وَیُضْحِکُوَیُبْکی، وَیُدْنی وَیُقْصی، وَیَمْنَعُ وَیُعْطی، لَهُ الْمُلْکُ وَلَهُالْحَمْدُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَهُوَ عَلى کُلِّ شَیْءٍ قَدیرٌ.
یُولِجُاللَّیْلَ فِی النَّهارِ وَیُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیْلِ، لا إلهَ إلاّ هُوَالْعَزیزُ الْغَفّارُ. مُسْتَجیبُ الدُّعاءِ وَمُجْزِلُ الْعَطاءِ، مُحْصِىالاْءَنْفاسِ وَرَبُّ الْجِنَّهِ وَالنّاسِ؛ الَّذی لا یُشْکِلُ عَلَیْهِ شَیْءٌ، وَلا یُضْجِرُهُ صُراخُ الْمُسْتَصْرِخینَ، وَلا یُبْرِمُهُ إلْحاحُ الْمُلِحّینَ. الْعاصِمُ لِلصّالِحینَ، وَالْمُوَفِّقُ لِلْمُفْلِحینَ، وَمَوْلَى الْمُؤْمِنینَوَرَبُّ الْعالَمینَ؛ الَّذی اسْتَحَقَّ مِنْ کُلِّ مَنْ خَلَقَ أَنْ یَشْکُرَهُوَیَحْمَدَهُ عَلى کُلِّ حالٍ.
أَحْمَدُهُ کَثیرا وَأَشْکُرُهُ دائِما عَلَىالسَّرّاءِ وَالضَّرّاءِ وَالشِّدَّهِ وَالرَّخاءِ، وَأُومِنُ بِهِوَبِمَلائِکَتِهِ وَکُتُبِهِ وَرُسُلِهِ. أَسْمَعُ لاِءَمْرِهِ وَأُطیعُ وَأُبادِرُإلى کُلِّ ما یَرْضاهُ وَأَسْتَسْلِمُ لِما قَضاهُ، رَغْبَهً فی طاعَتِهِ وَخَوْفامِنْ عُقُوبَتِهِ، لاِءَنَّهُ اللّهُ الَّذی لا یُؤْمَنُ مَکْرُهُ وَلا یُخافُجَوْرُهُ.
أمرٌ إلهىٌّ فی موضوع هامّ
وَأُقِرُّ لَهُ عَلى نَفْسیبِالْعُبُودِیَّهِ، وَأَشْهَدُ لَهُ بِالرُّبُوبِیَّهِ، وَأُؤَدّی ما أَوْحى بِهِإلَیَّ، حَذَرا مِنْ أَنْ لا أَفْعَلَ فَتَحِلَّ بی مِنْهُ قارِعَهٌ لا یَدْفَعُهاعَنّی أَحَدٌ وَإنْ عَظُمَتْ حیلَتُهُ وَصَفَتْ خُلَّتُهُ؛ لا إلهَ إلاّهُوَ.
لاِءنَّهُ قَدْ أعْلَمَنی أَنّی إنْ لَمْ أُبَلِّغْ ما أَنْزَلَإلَیَّ فی حَقِّ عَلِیٍّ فَما بَلَّغْتُ رِسالَتَهُ، وَقَدْ ضَمِنَ لی تَبارَکَوَتَعالى الْعِصْمَهَ مِنَ النّاسِ وَهُوَ اللّهُ الْکافِیالْکَریمُ.
فَأَوْحى إلَیَّ: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، یاأَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ ـ فی عَلِیٍّ، یَعْنی فِی الْخِلافَهِ لِعَلِیِّ بْنِ أَبیطالِبٍ ـ وَإنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمابَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النّاسِ».
مَعاشِرَالنّاسِ، ما قَصَّرْتُ فی تَبْلیغِ ما أَنْزَلَ اللّهُ تَعالى إلَیَّ، وَأَنَاأُبَیِّنُ لَکُمْ سَبَبَ هذِهِ الاْآیَهِ: إنَّ جَبْرَئیلَ هَبَطَ إلَیَّ مِراراثَلاثا یَأْمُرُنی عَنِ السَّلامِ رَبّی ـ وَهُوَ السَّلامُ ـ أَنْ أَقُومَ فی هذَاالْمَشْهَدِ فَأُعْلِمَ کُلَّ أَبْیَضَ وَأَسْوَدَ: أَنَّ عَلِى¨َّ بْنَأَبى¨طالِبٍ أَخى¨ وَوَصِیّى¨ وَخَلیفَتى¨ عَلى أُمَّتى¨ وَالاْءمامُ مِنْ بَعْدى¨، الَّذى¨ مَحَلُّهُ مِنّى¨ مَحَلُّ هارُونَ مِنْ مُوسى اءلاّ أَنَّهُ لا نَبِى¨َّبَعْدى¨، وَهُوَ وَلِیُّکُمْ بَعْدَ اللّهِ وَرَسُولِهِ.
وَقَدْ أَنْزَلَاللّهُ تَبارَکَ وَتَعالى عَلَیَّ بِذلِکَ آیَهً مِنْ کِتابِهِ هی: «إنَّماوَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاهَوَیُؤْتُونَ الزَّکاهَ وَهُمْ راکِعُونَ»، وَعَلِیُّ بْنُ أَبیطالِبٍ الَّذی أقامَالصَّلاهَ وَآتَى الزَّکاهَ وَهُوَ راکِعٌ یُریدُ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ فی کُلِّحالٍ.
وَسَأَلْتُ جَبْرَئیلَ أَنْ یَسْتَعْفِیَ لِیَ السَّلامَ عَنْتَبْلیغِ ذلِکَ إلَیْکُمْ ـ أَیُّهَا النّاسُ ـ لِعِلْمیبِقِلَّهِ الْمُتَّقینَوَکَثْرَهِ الْمُنافِقینَ وَإدْغالِ اللاّئِمینَ وَحِیَلِ الْمُسْتَهْزِئینَبِالاْءسْلامِ، الَّذینَ وَصَفَهُمُ اللّهُ فی کِتابِهِ بِأَنَّهُمْ یَقُولُونَبِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَیْسَ فی قُلُوبِهِمْ، وَیَحْسَبُونَهُ هَیِّنا وَهُوَ عِنْدَاللّهِ عَظیمٌ، وَکَثْرَهِ أَذاهُمْ لی غَیْرَ مَرَّهٍ، حَتّى سَمُّونی أُذُناوَزَعَمُوا أَنّی کَذلِکَ لِکَثْرَهِ مُلازَمَتِهِ إیّایَ وَإقْبالی عَلَیْهِوَهَواهُ وَقَبُولِهِ مِنّی، حَتّى أَنْزَلَ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ فی ذلِکَ: «وَمِنْهُمُ الَّذینَ یُؤْذُونَ النَّبِیَّ وَیَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ، قُلْ أُذُنُـ عَلَى الَّذینَ یَزْعَمُونَ أَنَّهُ أُذُنٌ ـ خَیْرٍ لَکُمْ، یُؤْمِنُ بِاللّهِوَیُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنینَ وَرَحْمَهٌ لِلَّذینَ آمَنوا مِنْکُمْ وَالَّذینَیُؤذُونَ رَسُولَ اللّهِ لَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ».
وَلَوْ شِئْتُ أَنْأُسَمِّیَ الْقائِلینَ بِذلِکَ بِأَسْمائِهِمْ لَسَمَّیْتُ، وَأَنْ أومِئَإلَیْهِمْ بِأَعْیانِهِمْ لاَءَوْمَأْتُ، وَأَنْ أَدُلَّ عَلَیْهِمْ لَدَلَلْتُ، وَلکِنّی وَاللّهِ فی أُمُورِهِمْ قَدْ تَکَرَّمْتُ.
وَکُلُّ ذلِکَ لایَرْضَى اللّهُ مِنّی إلاّ أَنْ أُبَلِّغَ ما أَنْزَلَ اللّهُ إلَیَّ فی حَقِّعَلِیٍّ، « یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ ـ فیحَقِّ عَلِیٍّ ـ وَاِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّهُیَعْصِمُکَ مِنَ النّاسِ».
الإعلان الرسمیبإمامه الأئمه الاثنی عشر علیهمالسلام وولایتهم
فَاعْلَمُوا مَعاشِرَ النّاسِ ذلِکَ فیهِ وَافْهَمُوهُ، وَاعْلَمُواأَنَّ اللّهَ قَدْ نَصَبَهُ لَکُمْ وَلِیّا وَإماما فَرَضَ طاعَتَهُ عَلَىالْمُهاجِرینَ وَالاْءَنْصارِ وَعَلَى التّابِعینَ لَهُمْ بِإحْسانٍ، وَعَلَىالْبادی وَالْحاضِرِ، وَعَلَى الْعَجَمِیِّ وَالْعَرَبِیِّ، وَالْحُرِّوَالْمَمْلُوکِ وَالصَّغیرِ وَالْکَبیرِ، وَعَلَى الاْءَبْیَضِ وَالاْءَسْوَدِ، وَعَلى کُلِّ مُوَحِّدٍ ماضٍ حُکْمُهُ، جازٍ قَوْلُهُ، نافِذٌ أَمْرُهُ، مَلْعُونٌمَنْ خالَفَهُ، مَرْحُومٌ مَنْ تَبِعَهُ وَصَدَّقَهُ، فَقَدْ غَفَرَ اللّهُ لَهُوَلِمَنْ سَمِعَ مِنْهُ وَأَطاعَ لَهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ آخِرُمَقامٍ أَقُومُهُ فی هذَا الْمَشْهَدِ، فَاسْمَعُوا وَأَطیعُوا وَانْقادُوالاِءَمْرِ اللّهِ رَبِّکُمْ، فَإنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ هُوَ مَوْلاکُمْوَإلهُکُمْ، ثُمَّ مِنْ دُونِهِ رَسُولُهُ وَنَبِیُّهُ الْمُخاطِبُ لَکُمْ، ثُمَّمِنْ بَعْدی عَلِیٌّ وَلِیُّکُمْ وَإمامُکُمْ بِأَمْرِ اللّهِ رَبِّکُمْ، ثُمَّالاْءمامَهُ فی ذُرِّیَّتی مِنْ وُلْدِهِ إلى یَوْمٍ تَلْقَوْنَ اللّهَوَرَسُولَهُ.
لا حَلالَ اءلاّ ما أَحَلَّهُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَهُمْ، وَلا حَرامَ اءلاّ ما حَرَّمَهُ اللّهُ عَلَیْکُمْ وَرَسُولُهُ وَهُمْ، وَاللّهُعَزَّ وَجَلَّ عَرَّفَنِى¨َ الْحَلالَ وَالْحَرامَ وَأَنَا أَفْضَیْتُ بِماعَلَّمَنى¨ رَبّى¨ مِنْ کِتابِهِ وَحَلالِهِ وَحَرامِهِ اءلَیْهِ.
مَعاشِرَالنّاسِ، فَضِّلُوهُ. ما مِنْ عِلْمٍ إلاّ وَقَدْ أَحْصاهُ اللّهُ فِیَّ، وَکُلُّعِلْمٍ عُلِّمْتُ فَقَدْ أَحْصَیْتُهُ فی إمامِ الْمُتَّقینَ، وَما مِنْ عِلْمٍإلاّ وَقَدْ عَلَّمْتُهُ عَلِیّا، وَهُوَ الاْءمامُ الْمُبینُ الَّذی ذَکَرَهُاللّهُ فی سُورَهِ یسآ: «وکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْناهُ فی إمامٍمُبینٍ».
مَعاشِرَ النّاسِ، لا تَضِلُّوا عَنْهُ وَلا تَنْفِرُوا مِنْهُ، وَلا تَسْتَنْکِفُوا عَنْ وِلایَتِهِ، فَهُوَ الَّذی یَهْدی إلَى الْحَقِّوَیَعْمَلُ بِهِ، وَیُزْهِقُ الْباطِلَ وَیَنْهى عَنْهُ، وَلا تَأْخُذُهُ فِیاللّهِ لَوْمَهُ لائِمٍ.
أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ، لَمْیَسْبِقْهُ إلَى الاْیمانِ بی أَحَدٌ، وَالَّذی فَدى رَسُولَ اللّهِ بِنَفْسِهِ، وَالَّذی کانَ مَعَ رَسُولِ اللّهِ وَلا أَحَدَ یَعْبُدُ اللّهَ مَعَ رَسُولِهِمِنَ الرِّجالِ غَیْرُهُ. أَوَّلُ النّاسِ صَلاهً وَأَوَّلُ مَنْ عَبَدَ اللّهَمَعی. أَمَرْتُهُ عَنِ اللّهِ أَنْ یَنامَ فی مَضْجَعی، فَفَعَلَ فادِیا لیبِنَفْسِهِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، فَضِّلُوهُ فَقَدْ فَضَّلَهُ اللّهُ، وَاقْبَلُوهُ فَقَدْ نَصَبَهُ اللّهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ إمامٌ مِنَاللّهِ، وَلَنْ یَتُوبَ اللّهُ عَلى أَحَدٍ أَنْکَرَ وِلایَتَهُ وَلَنْ یَغْفِرَلَهُ، حَتْما عَلَى اللّهِ أَنْ یَفْعَلَ ذلِکَ بِمَنْ خالَفَ أَمْرَهُ وَأَنْیُعَذِّبَهُ عَذابا نُکْرا أَبَدَ الاْآبادِ وَدَهْرَ الدُّهُورِ. فَاحْذَرُوا أَنْتُخالِفُوهُ، فَتَصْلُوا نارا وَقُودُهَا النّاسُ وَالْحِجارَهُ أُعِدَّتْلِلْکافِرینَ.
مَعاشِرَ النّاسِ، بی ـ وَاللّهِ ـ بَشَّرَ الاْءَوَّلُونَمِنَ النَّبِیّینَ وَالْمُرْسَلینَ، وَأَنَا ـ وَاللّهِ ـ خاتَمُ الاْءَنْبِیاءِوَالْمُرْسَلینَ، وَالْحُجَّهُ عَلى جَمیعِ الْمَخْلُوقینَ مِنْ أَهْلِ السَّماواتِوَالاْءَرَضینَ. فَمَنْ شَکَّ فی ذلِکَ فَقَدْ کَفَرَ کُفْرَ الْجاهِلِیَّهِالاُْولى، وَمَنْ شَکَّ فى¨ شَى¨ْءٍ مِنْ قَوْلى¨ هذا فَقَدْ شَکَّ فى¨ کُلِّ ماأُنْزِلَ اءلَى¨َّ، وَمَنْ شَکَّ فى¨ واحِدٍ مِنَ الاْءَئِمَّهِ فَقَدْ شَکَّ فِى¨ الْکُلِّ مِنْهُمْ، وَالشّاکُ فینا فِى¨ النّارِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، حَبانِیَ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهذِهِ الْفَضیلَهِ مَنّا مِنْهُ عَلَیَّوَإحْسانا مِنْهُ إلَیَّ وَلا إلهَ إلاّ هُوَ، أَلا لَهُ الْحَمْدُ مِنّی أَبَدَالآبِدینَ وَدَهْرَ الدّاهِرینَ وَعَلى کُلِّ حالٍ.
مَعاشِرَ النّاسِ، فَضِّلُوا عَلِیّا فَاءنَّهُ أَفْضَلُ النّاسِ بَعْدى¨ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثى ماأَنْزَلَ اللّهُ الرِّزْقَ وَبَقِى¨َ الْخَلْقُ.
مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ، مَغْضُوبٌ مَغْضُوبٌ مَنْ رَدَّ عَلَیَّ قَوْلی هذا وَلَمْ یُوافِقْهُ. أَلا إنَّجَبْرَئیلَ خَبَّرَنی عَنِ اللّهِ تَعالى بِذلِکَ وَیَقُولُ: «مَنْ عادى عَلِیّاوَلَمْ یَتَوَلَّهُ فَعَلَیْهِ لَعْنَتی وَغَضَبی»، «وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ماقَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللّهَ ـ أَنْ تُخالِفُـوهُ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَثُبُوتِها ـ إنَّ اللّهَ خَبیرٌ بِما تَعْمَلُونَ».
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ جَنْبُ اللّهِ الَّذی ذَکَرَ فی کِتابِهِ الْعَزیزِ، فَقالَ تَعالى مُخْبراعَمَّنْ یُخالِفُهُ: «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتا عَلى ما فَرَّطْتُ فى¨ جَنْبِ اللّهِ».
مَعاشِرَ النّاسِ، تَدَبَّرُوا القُرْآنَ وَافْهَمُواآیاتِهِ، وَانْظُرُوا إلى مُحْکَماتِهِ وَلا تَتَّبِعُوا مُتَشابِهَهُ، فَوَاللّهِلَنْ یُبَیِّنَ لَکُمْ زَواجِرَهُ وَلَنْ یُوضِحَ لَکُمْ تَفْسیرَهُ إلاَّ الَّذیأَنَا آخِذٌ بِیَدِهِ وَمُصْعِدُهُ إلَیَّ وَشائِلٌ بِعَضُدِهِ وَرافِعُهُ بِیَدیوَمُعْلِمُکُمْ: أَنَّ مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِى¨ٌّ مَوْلاهُ، وَهُوَعَلِى¨ٌّ بْنُ أَبى¨طالِبٍ أَخى¨ وَوَصِیّى¨، وَمُوالاتُهُ مِنَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ أَنْزَلَها عَلَى¨َّ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ عَلِیّاوَالطَّیِّبینَ مِنْ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ هُمُ الثِّقْلُ الاْءَصْغَرُ، وَالْقُرْآنُ الثِّقْلُ الاْءَکْبَرُ، فَکُلُّ واحِدٍ مِنْهُما مُنْبِئٌ عَنْصاحِبِهِ وَمُوافِقٌ لَهُ، لَنْ یَفْتَرِقا حَتّى یَرِدا عَلَیَّالْحَوْضَ.
أَلا إنَّهُمْ أُمَناءُ اللّهِ فی خَلْقِهِ وَحُکّامُهُ فیأَرْضِهِ.
أَلا وَقَدْ أَدَّیْتُ، أَلا وَقَدْ بَلَّغْتُ، أَلا وَقَدْأَسْمَعْتُ، أَلا وَقَدْ أَوْضَحْتُ. ألا وَإنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ قالَ، وَأَنَا قُلْتُ عَنِ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ.
أَلا اءنَّهُ لا «أَمیرَالْمُؤْمِنینَ» غَیْرَ أَخى¨ هذا. أَلا لا تَحِلُّ اءمْرَهُ الْمُؤْمِنینَبَعْدى¨ لاِءَحَدٍ غَیْرِهِ.
رفع علی علیهالسلام بیدی رسول اللّهصلىاللهعلیهوآله ثم ضرب بیده إلى عضد علی علیهالسلام فرفعه، وکان أمیرالمؤمنینعلیهالسلام منذ أول ما صعد رسول اللّه صلىاللهعلیهوآله منبره على درجه دونمقامه مُتیامِنا عن وجه رسول اللّه صلىاللهعلیهوآله کأنَّهما فی مقام واحد. فرفعه رسول اللّه صلىاللهعلیهوآله بیده وبسطهما إلى السماء وشال علیّاعلیهالسلام حتى صارت رجله مع رکبه رسول اللّه صلىاللهعلیهوآله، ثم قال: أیُّهَا النّاسُ، مَنْ أوْلى بِکُمْ مِنْ أنْفُسِکُمْ؟ قالوا: اللّهُ وَرَسوُلُهُ. فَقالَ:
ألا فَمَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِیٌّ مَوْلاهُ، اللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَعادِ مَنْ عاداهُ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْمَنْ خَذَلَهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، هذا عَلِیٌّ أَخی وَوَصِیّی وَواعیعِلْمی، وخَلیفَتی فی أُمَّتی عَلى مَنْ آمَنَ بی وَعَلى تَفْسیرِ کِتابِ اللّهِعَزَّ وجَلَّ وَالدّاعی إلَیْهِ وَالْعامِلُ بِما یَرْضاهُ وَالْمُحارِبُلاِءَعْدائِهِ وَالْمُوالی عَلى طاعَتِهِ وَالنّاهی عَنْمَعْصِیَتِهِ.
إنَّهُ خَلیفَهُ رَسُولِ اللّهِ وَأَمیرُالْمُؤْمِنینَوَالإمامُ الْهادی مِنَ اللّهِ، وَقاتِلُ النّاکِثینَ وَالْقاسِطینَ وَالْمارِقینَبِأَمْرِ اللّهِ.
یَقُولُ اللّهُ: «ما یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَیَّ». بِأَمْرِکَ یا رَبِّ أَقُولُ:
اللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَعادِ مَنْعاداهُ وَاْنصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ وَالْعَنْ مَنْ أَنْکَرَهُوَاغْضِبْ عَلى مَنْ جَحَدَ حَقَّهُ.
اللّهُمَّ إنَّکَ أَنْزَلْتَ الاْآیَهَفی عَلِیٍّ وَلِیِّکَ عِنْدَ تَبْیینِ ذلِکَ وَنَصْبِکَ إیّاهُ لِهذَا الْیَوْمِ: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی وَرَضیتُلَکُمُ الاْءسْلامَ دینا»، وَ قُلْتَ: «إنَّ الدّینَ عِنْدَ اللّهِ اْلإسْلامُ»، وَ قُلْتَ: «وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الاْءسْلامِ دینا فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِى الاْآخِرَهِ مِنَ الْخاسِرینَ».
اللّهُمَّ إنّی أُشْهِدُکَ أَنّیقَدْ بَلَّغْتُ.
التأکید على توجه الأُمه نحو مسأله الإمامه
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّما أَکْمَلَ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ دینَکُمْ بِإمامَتِهِ. فَمَنْلَمْیَأْتَمَّ بِهِ وَبِمَنْ یَقُومُ مَقامَهُ مِنْ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ إلىیَوْمِ الْقِیامَهِ وَالْعَرْضِ عَلَى اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأُولئِکَ الَّذینَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِی الدُّنْیا والاْآخِرَهِ وَفِی النّارِ هُمْ خالِدُونَ، «لا یُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلا هُمْ یُنْظَرُونَ».
مَعاشِرَالنّاسِ، هذا عَلِیٌّ، أَنْصَرُکُمْ لی وَأَحَقُّکُمْ بی وَأَقْرَبُکُمْ إلَیَّوَأَعَزُّکُمْ عَلَیَّ، وَاللّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَأَنَا عَنْهُ راضِیانِ. وَمانَزَلَتْ آیَهُ رِضىً فِی الْقُرْآنِ إلاّ فیهِ، وَلا خاطَبَ اللّهُ الَّذینَآمَنُوا إلاّ بَدَأَ بِهِ، وَلا نَزَلَتْ آیَهُ مَدْحٍ فِی الْقُرآنِ إلاّ فیهِ، وَلا شَهِدَ اللّهُ بِالْجَنَّهِ فی «هَلْ أَتى عَلَى الاِْنْسانِ» إلاّ لَهُ، وَلا أَنْزَلَـها فی سِواهُ وَلا مَدَحَ بِهـا غَیْرَهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، هُوَ ناصِرُ دینِ اللّهِ وَالْمُجادِلُ عَنْ رَسُولِ اللّهِ، وَهُوَ التَّقِیُّالنَّقِیُّ الْهادِی الْمَهْدِیُّ. نَبِیُّکُمْ خَیْرُ نَبِیٍّ وَوَصِیُّکُمْخَیْرُ وَصِیٍّ وَبَنُوهُ خَیْرُ الاْءَوْصِیاءِ.
مَعـاشِرَ النّـاسِ، ذُرِّیَّـهُ کُلُّ نَبِـى¨ٍّ مِنْ صُلْـبِهِ، وَذُرِّیَّتـى¨ مِنْ صُلْبِأمیرِالْمُؤْمِنینَ عَلِى¨ٍّ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ إبْلیسَ أَخْرَجَآدَمَ مِنَ الْجَنَّهِ بِالْحَسَدِ، فَلا تَحْسُدُوهُ فَتَحْبِطَ أَعْمالُکُمْوَتَزِلَّ أَقْدامُکُمْ، فَإنَّ آدَمَ أُهْبِطَ إلَى الاْءَرْضِ بِخَطیئَهٍواحِدَهٍ، وَهُوَ صَفْوَهُ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَکَیْفَ بِکُمْ وَأَنْتُمْأَنْتُمْ وَمِنْکُمْ أَعْداءُ اللّهِ.
ألا وَإنَّهُ لا یُبْغِضُ عَلِیّاإلاّ شَقِیٌّ، وَلا یُوالی عَلِیّا إلاّ تَقِیٌّ، وَلا یُؤمِنُ بِهِ إلاّ مُؤمِنٌمُخْلِصٌ. وَفی عَلِیٍّ ـ وَاللّهِ ـ نَزَلَتْ سُورَهُ الْعَصْرِ: «بِسْمِ اللّهِالرَّحْمنِ الرَّحیمِ، وَالْعَصْرِ، إنَّ الاْءنْسانَ لَفی خُسْرٍ» إلاّ عَلِیٌّالَّذی آمَنَ وَرَضِیَ بِالْحَقِّ وَالصَّبْرِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، قَدْاسْتَشْهَدْتُ اللّهَ وَبَلَّغْتُکُمْ رِسالَتی وَما عَلَى الرَّسُولِ إلاَّالْبَلاغُ الْمُبینُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، «اتَّقُوا اللّهَ حَقَّ تُقاتِهِوَلا تَمُوتُنَّ إلاّ وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ».
الإشاره إلى مقاصد المنافقین
مَعاشِرَ النّاسِ، «آمِنُوابِاللّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذی أُنْزِلَ مَعَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْنَطْمِسَ وُجُوها فَنَرُدَّها عَلى أدْبارِها أَوْ نَلْعَنَهُمْ کَما لَعَنّاأَصْحابَ السَّبْتِ». بِاللّهِ ما عَنى بِهذِهِ الاْآیَهِ إلاّ قَوْما مِنْأَصْحابی أَعْرِفُهُمْ بِأَسْمائِهِمْ وَأَنْسابِهِمْ، وَقَدْ أُمِرْتُ بِالصَّفْحِعَنْهُمْ. فَلْیَعْمَـلْ کُلُّ امْرِئٍ عَلى ما یَجِدُ لِعَلِى¨ٍّ فى¨ قَلْبِهِمِنَ الْحُبِّ وَالْبُغْضِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، النُّورُ مِنَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ مَسْلُوکٌ فِیَّ، ثُمَّ فی عَلِیِّ بْنِ أَبیطالِبٍ، ثُمَّ فِی النَّسْلِمِنْهُ إلَى الْقائِمِ الْمَهْدِیِّ الَّذی یَأْخُذُ بِحَقِّ اللّهِ وَبِکُلِّحَقٍّ هُوَ لَنا، لاِءَنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ جَعَلَنا حُجَّهً عَلَىالْمُقَصِّرینَ وَالْمُعانِدینَ وَالْمُخالِفینَ وَالْخائِنینَ وَالاْآثِمینَوَالظّالِمینَ وَالْغاصِبینَ مِنْ جَمیعِ الْعالَمینَ.
مَعاشِرَ النّاسِ، أُنْذِرُکُمْ أَنّی رَسُولُ اللّهِ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِیَ الرُّسُلُ، أَفَإنْمِتُّ أَوْ قُتِلْتُ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِکُمْ ؟ وَمَنْ یَنْقَلِبْ عَلىعَقِبَیْهِ فَلَنْ یَضُرَّ اللّهَ شَیْئا وَسَیَجْزِی اللّهُ الشّاکِرینَالصّابِرینَ. أَلا وَإنَّ عَلِیّا هُوَ الْمَوْصُوفُ بِالصَّبْرِ وَالشُّکْرِ، ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، لا تَمُنُّواعَلَیَّ بِإسْلامِکُمْ، بَلْ لا تَمُنُّوا عَلَى اللّهِ فَیُحْبِطَ عَمَلَکُمْوَیَسْخَطَ عَلَیْکُمْ وَیَبْتَلِیَکُمْ بِشُواظٍ مِنْ نارٍ وَنُحاسٍ، إنَّرَبَّکُمْ لَبِالْمِرْصادِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ سَیَکُونُ مِنْ بَعْدیأَئِمَّهٌ یَدْعُونَ إلَى النّارِ وَیَوْمَ الْقِیامَهِ لایُنْصَرُونَ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ اللّهَ وَأَنَا بَریئانِمِنْهُمْ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُمْ وَأَنْصارَهُمْ وَأَتْباعَهُمْوَأَشْیاعَهُمْ فِی الدَّرْکِ الاْءَسْفَلِ مِنَ النّارِ وَلَبِئْسَ مَثْوَىالْمُتَکَبِّرینَ.
ألا اءنَّهُـمْ أَصْحـابُ الصَّحیفَـهِ، فَلْیَنْظُـرْأَحَـدُکُمْ فـى¨ صَحیفَتِـهِ!!
قال: فذهب على الناس ـ إلاّ شرذمه منهم ـأمر الصحیفه.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنّی أَدَعُها إمامَهً وَوِراثَهً فی عَقِبیإلى یَوْمِ الْقِیامَهِ، وَقَدْ بَلَّغْتُ ما أُمِرْتُ بِتَبْلیغِهِ حُجَّهً عَلىکُلِّ حاضِرٍ وَغائِبٍ، وَعَلى کُلِّ أَحَدٍ مِمَّنْ شَهِدَ أَوْ لَمْ یَشْهَدْ، وُلِدَ أَوْ لَمْ یُولَدْ، فَلْیُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ وَالْوالِدُالْوَلَدَ إلى یَوْمِ الْقِیامَهِ.
وَسَیَجْعَلُونَ الاْءمامَهَ بَعْدى¨ مُلْکاً وَاغْتِصاباً، ألا لَعَنَ اللّهُ الْغاصِبینَ الْمُغْتَصِبینَ، وَعِنْدَهاسَیَفْرُغُ لَکُمْ أَیُّهَا الثَّقَلانِ مَنْ یَفْرُغُ، وَیُرْسَلُ عَلَیْکُماشُواظٌ مِنْ نارٍ وَنُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّاللّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ یَکُنْ لِیَذَرَکُمْ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَیْهِ حَتّىیَمیزَ الْخَبیثَ مِنَ الطَّیِّبِ، وَما کانَ اللّهُ لِیُطْلِعَکُمْ عَلَىالْغَیْبِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، اءنَّهُ ما مِنْ قَرْیَهٍ اءلاّ وَاللّهُمُهْلِکُها بِتَکْذیبِها قَبْلَ یَوْمِ الْقِیامَهِ، وَمُمَلِّکُهَا الاْءمامَالْمَهْدِى¨َّ وَاللّهُ مُصَدِّقٌ وَعْدَهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، قَدْ ضَلَّقَبْلَکُمْ أَکْثَرُ الاْءَوَّلینَ، وَاللّهُ لَقَدْ أَهْلَکَ الاْءَوَّلینَ، وَهُوَ مُهْلِکُ الاْآخِرینَ. قالَ اللّهُ تَعالى: «أَلَمْ نُهْلِکِالاْءَوَّلینَ، ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْآخِرینَ، کَذلِکَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمینَ، وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُکَذِّبینَ».
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ اللّهَ قَدْأَمَرَنی وَنَهانی، وَقَدْ أَمَرْتُ عَلِیّا وَنَهَیْتُهُ بِأَمْرِهِ. فَعِلْمُالاْءَمْرِ وَالنَّهْیِ لَدَیْهِ، فَاسْمَعُوا لاِءَمْرِهِ تَسْلِمُوا وَأَطیعُوهُتَهْتَدُوا وَانْتَهُوا لِنَهْیِهِ تَرْشُدُوا، وَصیرُوا إلى مُرادِهِ وَلاتَتَفَرَّقْ بِکُمُ السُّبُلُ عَنْ سَبیلِهِ.
أولیاء أهل البیت علیهمالسلام وأعداءهم
مَعاشِرَ النّاسِ، أَنَاصِراطُ اللّهِ الْمُسْتَقیمُ الَّذی أَمَرَکُمْ بِاتِّباعِهِ، ثُمَّ عَلِیٌّ مِنْبَعْدی، ثُمَّ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ أَئِمَّهُ الْهُدى، یَهْدُونَ إلَى الْحَقِّوَبِهِ یَعْدِلُونَ.
«بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، الْحَمْدُللّهِِ رَبِّ الْعالَمینَ، الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، مالِکِ یَوْمِ الدّینِ، إیّاکَنَعْبُدُ وَإیّاکَ نَسْتَعینُ، اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ، صِراطَ الَّذینَأَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبُ عَلَیْهِمْ وَلاَ الضّالّینَ»، فِیَّنَزَلَتْ وَفیهِمْ وَاللّهِ نَزَلَتْ، وَلَهُمْ عَمَّتْ، وَإیّاهُمْ خَصَّتْ، أُولئِکَ أَوْلِیاءُ اللّهِ الَّذینَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلا هُمْ یَحْزَنُونَ. أَلا إنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغالِبُونَ.
أَلا إنَّ أَعْداءَهُمْ هُمُالسُّفَهاءُ الْغاوُونَ إخْوانُ الشَّیاطینِ، یُوحی بَعْضُهُمْ إلى بَعْضٍ زُخْرُفَالْقَوْلِ غُرُورا.
أَلا إنَّ أوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ ذَکَرَهُمُ اللّهُ فیکِتابِهِ، فَقالَ عَزَّ وَجَلَّ: «لا تَجِدُ قَوْما یُؤْمِنُونَ بِاللّهِوَالْیَومِ الاْآخِرِ یُوادُّونَ مَنْ حادَّ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کانُواآبائَهُمْ أَوْ أَبْنائَهُمْ أَوْ إخْوانَهُمْ أَوْ عَشیرَتَهُمْ، أُولئِکَ کَتَبَفی قُلُوبِهِمُ الاْیمانَ وَأَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَیُدْخِلُهُمْ جَنّاتٍتَجْری مِنْ تَحْتِهَا الاْءَنْهارُ خالِدینَ فیها رَضِیَ اللّهُ عَنْهُمْوَرَضُوا عَنْهُ أُولئِکَ حِزْبُ اللّهِ أَلا إنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُالْمُفْلِحُونَ».
أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَوَصَفَهُمُ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَقالَ: «الَّذینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبَسُواایمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولـئِکَ لَهُمُ الاْءَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ».
أَلاإنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ آمَنُوا وَلَمْ یَرْتابُوا.
أَلا إنَّأَوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ یَدْخُلُونَ الْجَنَّهَ بِسَلامٍ آمِنینَ، تَتَلَقّاهُمُالْمَلائِکَهُ بِالتَّسْلیمِ یَقُولُونَ: سَلامٌ عَلَیْکُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهاخالِدینَ.
أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمْ، لَهُمُ الْجَنَّهُ یُرْزَقُونَ فیهابِغَیْرِ حِسابٍ.
أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ یَصْلَوْنَسَعیرا.
أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ یَسْمَعُونَ لِجَهَنَّمَ شَهیقاوَهِیَ تَفُورُ وَیَرَوْنَ لَها زَفیرا.
أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَقالَ اللّهُ فیهِمْ: «کُلَّما دَخَلَتْ أُمَّهٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتّى إذَاادّارَکُوا فیها جَمیعا قالَتْ أُخْریهُمْ لاِءوُلیهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونافَآتِهِمْ عَذابا ضِعْفا مِنَ النّارِ قالَ لِکُلٍّ ضِعْفٌ وَلکِنْلاتَعْلَمُونَ».
أَلا إنَّ أَعْداءَهُمُ الَّذینَ قالَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ: «کُلَّما أُلْقِیَ فیها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَلَمْ یَأْتِکُمْنَذیرٌ، قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذیرٌ فَکَذَّبْنا وَقُلْنا ما نَزَّلَ اللّهُمِنْ شَیءٍ، إنْ أَنْتُمْ إلاّ فی ضَلالٍ کَبیرٍ، وَقالوُا لَوْ کُنّا نَسْمَعُأَوْ نَعْقِلُ ما کُنّا فی أَصْحابِ السَّعیرِ فَاعْتَرَفوُا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقالاِءَصْحابِ السَّعیرِ».
أَلا إنَّ أَوْلِیاءَهُمُ الَّذینَ یَخْشَوْنَرَبَّهُمْ بِالْغَیْبِ، لَهُمْ مَغْفِرَهٌ وَأَجْرٌ کَبیرٌ.
مَعاشِرَالنّاسِ، شَتّانَ ما بَیْنَ السَّعیرِ وَالاْءَجْرِ الْکَبیرِ.
مَعاشِرَالنّاسِ، عَدُوُّنا مَنْ ذَمَّهُ اللّهُ وَلَعَنَهُ، وَوَلِیُّنا کُلُّ مَنْمَدَحَهُ اللّهُ وَأَحَبَّهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، أَلا وَإنّی أنَاالنَّذیرُ وَعَلِیٌّ الْبَشیرُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، أَلا وَإنّی مُنْذِرٌوَعَلِیٌّ هادٍ.
مَعاشِرَ النّاسِ، إنّی نَبِیٌّ وَعلِیٌّوَصِیّی.
مَعاشِرَ النّاسِ، أَلا وَإنّی رَسُولٌ وَعَلِیٌّ الاْءمامُوَالْوَصِیُّ مِنْ بَعْدی، وَالاْءَئِمَّهُ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدُهُ. أَلا وَإنّیوالِدُهُمْ وَهُمْ یَخْرُجُونَ مِنْ صُلْبِهِ.
الإمام المهدی عجَّل اللّه تعالى فرجه الشریف
أَلا إنَّ خاتَمَالأَئِمَّهِ مِنَّا الْقائِمَ الْمَهْدِیَّ. أَلا إنَّهُ الظّاهِرُ
عَلَىالدّینِ. أَلا إنَّهُ الْمُنْتَقِمُ مِنَ الظّالِمینَ. أَلا إنَّهُ فاتِحُالْحُصُونِ وَهادِمُها. أَلا إنَّهُ غالِبُ کُلِّ قَبیلَهٍ مِنْ أَهْلِ الشِّرْکِوَهادیها.
أَلا إنَّهُ الْمُدْرِکُ بِکُلِّ ثارٍ لاِءَوْلِیاءِ اللّهِ. أَلا إنَّهُ النّاصِرُ لِدینِ اللّهِ. أَلا إنَّهُ الْغَرّافُ مِنْ بَحْرٍ عَمیقٍ. أَلا إنَّهُ یَسِمُ کُلَّ ذی فَضْلٍ بِفَضْلِهِ وَکُلَّ ذی جَهْلٍ بِجَهْلِهِ. أَلاإنَّهُ خِیَرَهُ اللّهِ وَمُخْتارُهُ. أَلا إنَّهُ وارِثُ کُلِّ عِلْمٍوَالْمُحیطُ بِکُلِّ فَهْمٍ.
أَلا إنَّهُ الْمُخْبِرُ عَنْ رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ وَالْمُشَیِّدُ لاِءَمْرِ آیاتِهِ. أَلا إنَّهُ الرَّشیدُ السَّدیدُ. أَلاإنَّهُ الْمُفَوَّضُ إلَیْهِ.
أَلا اءنَّهُ قَدْ بَشَّرَ بِهِ مَنْ سَلَفَمِنَ الْقُرُونِ بَیْنَ یَدَیْهِ.
أَلا إنَّهُ الْباقی حُجَّهً وَلا حُجَّهَبَعْدَهُ وَلا حَقَّ إلاّ مَعَهُ وَلا نُورَ إلاّ عِنْدَهُ.
أَلا إنَّهُ لاغالِبَ لَهُ وَلا مَنْصُورَ عَلَیْهِ. أَلا وَإنَّهُ وَلِیُّ اللّهِ فی أَرْضِهِ، وَحَکَمُهُ فی خَلْقِهِ، وَأَمینُهُ فی سِرِّهِ وَعَلانِیَتِهِ.
التمهید لأمر البیعه
مَعاشِرَ النّاسِ، إنّی قَدْ بَیَّنْتُلَکُمْ وَأَفْهَمْتُکُمْ، وَهذا عَلِیٌّ یُفْهِمُکُمْ بَعْدی. أَلا وَاءنّى¨ عِنْدَانْقِضاءِ خُطْبَتى¨ أَدْعُوکُمْ اءلى مُصافَقَتى¨ عَلى بَیْعَتِهِ وَالاْءقْرارِبِهِ، ثُمَّ مُصافَقَتِهِ بَعْدى¨.
أَلا وَاءنّى¨ قَدْ بایَعْتُ اللّهَوَعَلِى¨ٌّ قَدْ بایَعَنى¨، وَأَنَا آخِذُکُمْ بِالْبَیْعَهِ لَهُ عَنِ اللّهِعَزَّ وَجَلَّ. «إنَّ الَّذینَ یُبایِعُونَکَ إنَّما یُبایِعُونَ اللّهَ، یَدُاللّهِ فَوْقَ أَیْدیهِمْ. فَمَنْ نَکَثَ فَإنَّما یَنْکُثُ عَلى نَفْسِهِ، وَمَنْأَوْفى بِما عاهَدَ عَلَیْهُ اللّهَ فَسَیُؤْتیهِ أَجْرا عَظیما».
الحلال و الحرام، الواجبات و المحرَّمات
مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّالْحَجَّ وَالْعُمْرَهَ مِنْ شَعائِرِ اللّهِ، «فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوِاعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِما وَمَنْ تَطَوَّعَ خَیْرافَإنَّ اللّهَ شاکِرٌ عَلیمٌ».
مَعاشِـرَ النّاسِ، حِجُّـوا الْبَیْتَ، فَما وَرَدَهُ أَهْـلُ بَیْتٍ إلاَّ اسْتَغْنَـوْا وَأُبْشِـرُوا، وَلاتَخَلَّفُـوا عَنْهُ إلاّ بُتِـرُوا وَافْتَقَرُوا.
مَعاشِرَ النّاسِ، ماوَقَفَ بِالْمَوْقِفِ مُؤْمِنٌ إلاّ غَفَرَ اللّهُ لَهُ ما سَلَفَ مِنْ ذَنْبِهِإلى وَقْتِهِ ذلِکَ، فَإذَا انْقَضَتْ حَجَّتُهُ اسْتَأْنَفَعَمَلَهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، الْحُجّاجُ مُعانُونَ وَنَفَقاتُهُمْمُخَلَّفَهٌ عَلَیْهِمْ وَاللّهُ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ.
مَعاشِرَالنّاسِ، حِجُّوا الْبَیْتَ بِکَمالِ الدّینِ وَالتَّفَقُّهِ، وَلاتَنْصَرِفُواعَنِ الْمَشاهِدِ إلاّ بِتَوْبَهٍ وَإقْلاعٍ.
مَعاشِرَ النّاسِ، أَقیمُواالصَّلاهَ وَآتُوا الزَّکاهَ کَما أَمَرَکُمُ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ، فَاءنْ طالَعَلَیْکُمُ الاْءَمَدُ فَقَصَّرْتُمْ أَوْ نَسیتُمْ فَعَلِى¨ٌّ وَلِیُّکُمْوَمُبَیِّنٌ لَکُمْ؛ الَّذی نَصَبَهُ اللّهُ عزَّ وَجَلَّ لَکُمْ بَعْدی أَمینَخَلْقِهِ. إنَّهُ مِنّی وَأَنَا مِنْهُ، وَهُوَ وَمَنْ یَخْلُفُ مِنْ ذُرِّیَّتییُخْبِرُونَکُمْ بِما تَسْأَلُونَ عَنْهُ وَیُبَیِّنُونَ لَکُمْ ما لاتَعْلَمُونَ.
أَلا اءنَّ الْحَلالَ وَالْحَرامَ أَکْثَرُ مِنْ أَنْأُحْصِیَهُما وَأُعَرِّفَهُما؛ فَآمُرُ بِالْحَلالِ وَأَنْهى¨ عَنِ الْحَرامِ فیمَقامٍ واحِدٍ، فَأُمِرْتُ أَنْ آخُذَ الْبَیْعَهَ مِنْکُمْ وَالصَّفْقَهَ لَکُمْبِقَبُولِ ما جِئْتُ بِهِ عَنِ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ فى¨ عَلِى¨ٍّأَمیرِالْمُؤْمِنینَ وَالاْءَوْصِیاءِ مِنْ بَعْدِهِ الَّذینَ هُمْ مِنّى¨ وَمِنْهُاءمامَهً فیهِمْ قائِمَهً، خاتِمُها الْمَهْدِى¨ُّ اءلى یَوْمٍ یَلْقَى اللّهَالَّذى¨ یُقَدِّرُ وَیَقْضى¨.
مَعاشِرَ النّاسِ، وَکُلُّ حَلالٍدَلَلْتُکُمْ عَلَیْهِ وَکُلُّ حَرامٍ نَهَیْتُکُمْ عَنْهُ فَاءنّى¨ لَمْأَرْجِعْعَنْ ذلِکَ وَلَمْ أُبَدِّلْ. أَلا فَاذْکُرُوا ذلِکَ وَاحْفَظُوهُ وَتَواصَوْابِهِ، وَلا تُبَدِّلُوهُ وَلا تُغَیِّرُوهُ.
أَلا وَإنّی أُجَدِّدُالْقَوْلَ: أَلا فَأَقیمُوا الصَّلاهَ وَآتُوا الزَّکاهَ وَاءْمُرُوابِالْمَعْرُوفِ وَانْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ.
أَلا وَاءنَّ رَأْسَالاْءَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ أَنْ تَنْتَهُوا اءلى قَوْلى¨ وَتُبَلِّغُوهُ مَنْ لَمْیَحْضُرْ وَتَأْمُرُوهُ بِقَبُولِهِ عَنّى¨ وَتَنْهَوْهُ عَنْ مُخالَفَتِهِ، فَاءنَّهُ أَمْرٌ مِنَ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمِنّى¨. وَلا أَمْرَ بِمَعْرُوفٍوَلا نَهْى¨َ عَنْ مُنْکَرٍ اءلاّ مَعَ اءمامٍ مَعْصُومٍ.
مَعاشِرَ النّاسِ، الْقُرْآنُ یُعَرِّفُکُمْ أنَّ الاْءَئِمَّهَ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدُهُ، وَعَرَّفْتُکُمْ أنَّهُمْ مِنّی وَمِنْهُ، حَیْثُ یَقُولُ اللّهُ فی کِتابِهِ: «وَجَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فی عَقِبِهِ»، وقُلْتُ: «لَنْ تَضِلُّوا ما إنْتَمَسَّکْتُمْ بِهِما».
مَعاشِرَ النّاسِ، التَّقْوى، التَّقْوى، وَاحْذَرُوا السّاعَهَ کَما قالَ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ: «إنَّ زَلْزَلَهَالسّاعَهِ شَیْءٌ عَظیمٌ».
اذْکُرُوا الْمَماتَ وَالْمَعادَ وَالْحِسابَوَالْمَوازینَ وَالْمُحاسَبَهَ بَیْنَ یَدَیْ رَبِّ الْعالَمینَ وَالثَّوابَوَالْعِقابَ. فَمَنْ جاءَ بِالْحَسَنَهِ أُثیبَ عَلَیْها وَمَنْ جاءَبِالسَّیِّئَهِ فَلَیْسَ لَهُ فِی الْجِنانِ نَصیبٌ.
البیعه بصوره رسمیّه
مَعاشِرَ النّاسِ، اءنَّکُمْ أَکْثَرُ مِنْأَنْ تُصافِقُونى¨ بِکَفٍّ واحِدٍ فى¨ وَقْتٍ واحِدٍ، وَقَدْ أَمَرَنِى¨َ اللّهُعَزَّ وَجَلَّ أَنْ آخُذَ مِنْ أَلْسِنَتِکُمُ الاْءقْرارَ بِما عَقَّدْتُلِعَلِى¨ٍّ أَمیرِالْمُؤْمِنینَ، وَلِمَنْ جاءَ بَعْدَهُ مِنَ الاْءَئِمَّهِ مِنّى¨ وَمِنْهُ، عَلى ما أَعْلَمْتُکُمْ أَنَّ ذُرِّیَّتى¨ مِنْصُلْبِهِ.
فَقُولُوا بِأَجْمَعِکُمْ: «إنّا سامِعُونَ مُطیعُونَ راضُونَمُنْقادُونَ لِما بَلَّغْتَ عَنْ رَبِّنا وَرَبِّکَ فی أَمْرِ إمامِنا عَلِیٍّأَمیرِالْمُؤْمِنینَ وَمَنْ وُلِدَ مِنْ صُلْبِهِ مِنَ الاْءَئِمَّهِ. نُبایِعُکَعَلى ذلِکَ بِقُلُوبِنا وَأَنْفُسِنا وَأَلْسِنَتِنا وَأَیْدینا. عَلى ذلِکَ نَحْیىوَعَلَیْهِ نَمُوتُ وَعَلَیْهِ نُبْعَثُ. وَلا نُغَیِّرُ وَلا نُبَدِّلُ، وَلانَشُکُّ وَلا نَجْحَدُ وَلا نَرْتابُ، وَلا نَرْجِعُ عَنِ الْعَهْدِ وَلانَنْقُضُالْمیثاقَ.
وَعَظْتَنا بِوَعْظِ اللّهِ فی عَلِیٍّ أَمیرِالْمُؤْمِنینَوَالاْءَئِمَّهِ الَّذینَ ذَکَرْتَ مِنْ ذُرِّیَّتِکَ مِنْ وُلْدِهِ بَعْدَهُ، الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ وَمَنْ نَصَبَهُ اللّهُ بَعْدَهُما.
فَالْعَهْدُوَالْمیثاقُ لَهُمْ مَأْخُوذٌ مِنّا، مِنْ قُلُوبِنا وَأَنْفُسِنا وَأَلْسِنَتِناوَضَمائِرِنا وَأَیْدینا. مَنْ أَدْرَکَها بِیَدِهِ وَإلاّ فَقَدْ أَقَرَّبِلِسانِهِ، وَلا نَبْتَغی بِذلِکَ بَدَلاً وَلا یَرَى اللّهُ مِنْ أَنْفُسِناحِوَلاً. نَحْنُ نُؤَدّی ذلِکَ عَنْکَ الدّانی وَالْقاصی مِنْ أَوْلادِناوَأَهالینا، وَنُشْهِدُ اللّهَ بِذلِکَ وَکَفى بِاللّهِ شَهیدا وَأَنْتَ عَلَیْنابِهِ شَهیدٌ».
مَعاشِرَ النّاسِ، ما تَقُولُونَ ؟ فَإنَّ اللّهَ یَعْلَمُکُلَّ صَوْتٍ وَخافِیَهَ کُلِّ نَفْسٍ، «فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّفَإنَّما یَضِلُّ عَلَیْها»، وَمَنْ بایَعَ فَإنَّما یُبایِعُ اللّهَ، «یَدُاللّهِ فَوْقَ أَیْدیهِمْ».
مَعاشِرَ النّاسِ، فَبایِعُوا اللّهَوَبایِعُونى¨ وَبایِعُوا عَلِیّا أمیرَالْمُؤْمِنینَ وَالْحَسَنَ وَالْحُسَیْنَوَالاْءَئِمَّهَ مِنْهُمْ فِى¨ الدُّنْیا وَالاْآخِرَهِ کَلِمَهً باقِیَهً؛یُهْلِکُ اللّهُ مَنْ غَدَرَ وَیَرْحَمُ مَنْ وَفى. «فَمَنْ نَکَثَ فَإنَّمایَنْکُثُ عَلى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَیْهُ اللّهَ فَسَیُؤْتیهِأَجْرا عَظیما».
مَعاشِرَ النّاسِ، قُولُوا الَّذی قُلْتُ لَکُمْوَسَلِّمُوا عَلى عَلِیٍّ بِإمْرَهِ الْمُؤْمِنینَ، وَقُولُوا: «سَمِعْناوَأَطَعْنا غُفْرانَکَ رَبَّنا وَإلَیْکَ الْمَصیرُ»، وَقُولُوا: «الْحَمْدُللّهِِ الَّذی هَدانا لِهذا وَما کُنّا لِنَهْتَدِیَ لَوْلا أَنْ هَدانَا اللّهُلَقَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ».
مَعاشِرَ النّاسِ، اءنَّفَضائِلَ عَلِى¨ِّ بْنِ أَبى¨طالِبٍ عِنْدَ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ ـ وَقَدْأَنْزَلَها فِى¨ الْقُرْآنِ ـ أَکْثَرُ مِنْ أَنْ أُحْصِیَها فى¨ مَقامٍ واحِدٍ، فَمَنْ أَنْبَأَکُمْ بِها وَعَرَفَها فَصَدِّقُوهُ.
مَعاشِرَ النّاسِ، مَنْیُطِعِ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَعَلِیّا وَالاْءَئِمَّهَ الَّذینَ ذَکَرْتُهُمْفَقَدْ فازَ فَوْزا عَظیما.
مَعاشِرَ النّاسِ، السّابِقُونَ إلىمُبایَعَتِهِ وَمُوالاتِهِ وَالتَّسْلیمِ عَلَیْهِ بِإمْرَهِ الْمُؤْمِنینَأُولئِکَ هُمُ الْفائِزُونَ فی جَنّاتِ النَّعیمِ.
مَعاشِرَ النّاسِ، قُولُوا ما یَرْضَى اللّهُ بِهِ عَنْکُمْ مِنَ الْقَوْلِ، فَإنْ تَکْفُرُواأَنْتُمْ وَمَنْ فِی الاْءَرْضِ جَمیعا فَلَنْ یَضُرَّ اللّهَشَیْئا.
اللّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنینَ بِما أَدَّیْتُ وَأَمَرْتُوَاغْضِبْ عَلَى الْجاحِدینَ الْکافِرینَ، وَالْحَمْدُ للّهِِ رَبِّالْعالَمینَ.
ترجمه فارسی خطبه غدیر
بسْم اللّه الرَّحْمن الرَّحیم
حمد و ثناى الهى
حمد و سپاس خدایى را که در یگانگى خود بلندمرتبه، و در تنهایى و فرد بودنش نزدیک است. در قدرت و سلطه خود با جلالت و در ارکان خود عظیم است. علم او به همه چیز احاطه دارد در حالى که در جاى خود است، و همه مخلوقات را با قدرت و برهان خود تحت سیطره دارد.
همیشه مورد سپاس بوده وهمچنان مورد ستایش خواهد بود. صاحب عظمتى که از بین رفتنى نیست. ابتدا کننده وبازگرداننده اوست و هر کارى به سوى او باز مىگردد.
به وجود آورنده بالابرده شدهها (آسمانها و افلاک) و پهن کننده گستردهها (زمین)، یگانه حکمران زمینهاو آسمانها، پاک و منزّه و تسبیح شده، پروردگار ملائکه و روح، تفضّل کننده بر همهآنچه خلق کرده، و لطف کننده بر هر آنچه به وجود آورده است . هر چشمى زیر نظر اوست ولى چشمها او را نمىبینند.
کَرم کننده و بردبار و تحمّل کننده است. رحمت او همه چیز را فرا گرفته و با نعمت خود بر همه آنها منّت گذارده است. در انتقام گرفتن خود عجله نمىکند، و به آنچه از عذابش که مستحقّ آنند مبادرت نمىورزد.
باطنها و سریرهها را مىفهمد و ضمایر را مىداند، و پنهانها براو مخفى نمىماند و مخفىها بر او مشتبه نمىشود. او راست احاطه بر هر چیزى و غلبه بر همه چیز و قوّت در هر چیزى و قدرت بر هر چیزى، و مانند او شیئى نیست. اوست به وجود آورنده شیئ (چیز) هنگامى که چیزى نبود. دائم و زنده است، و به قسط و عدل قائم است. نیست خدایى جز او که با عزّت و حکیم است.
بالاتر از آن است که چشمها اورا درک کنند ولى او چشمها را درک مىکند و او لطف کننده و آگاه است. هیچکس نمىتواند با دیدن به صفت او راه یابد، و کسى به چگونگى او از سرّ و آشکار دستنمىیابد مگر به آنچه خود خداوند عز و جل راهنمایى کرده است.
گواهى مىدهم براى او که اوست خدایى که قُدس و پاکى و منزّه بودن او روزگار را پر کرده است. اوکه نورش ابدیّت را فرا گرفته است. او که دستورش را بدون مشورتِ مشورت کنندهاى اجرامىکند و در تقدیرش شریک ندارد و در تدبیرش کمک نمىشود.
آنچه ایجاد کرده بدون نمونه و مثالى تصویر نموده و آنچه خلق کرده بدون کمک از کسى و بدون زحمت وبدون احتیاج به فکر و حیله خلق کرده است. آنها را ایجاد کرد پس به وجود آمدند و خلقکرد پس ظاهر شدند. پس اوست خدایى که جز او خدایى نیست. صنعت او محکم و کار اوزیباست. عادلى که ظلم نمىکند و کَرم کنندهاى که کارها به سوى او بازمىگردد.
شهادت مىدهم اوست خدایى که همه چیز در مقابل عظمت او تواضع کرده وهمه چیز در مقابل عزّت او ذلیل شده و همه چیز در برابر قدرت او سر تسلیم فرود آوردهو همه چیز در برابر هیبت او خاضع شدهاند.
پادشاهِ پادشاهان و گرداننده افلاک و مسخّر کننده آفتاب و ماه، که همه با زمانِ تعیین شده در حرکت هستند. شب رابر روى روز و روز را بر روى شب مىگرداند، که به سرعت در پى آن مىرود. در هم شکننده هر زورگوى با عناد، و هلاک کننده هر شیطان سر پیچ و متمرّد.
براى اوضدّى و همراه او معارضى نبوده است. یکتا و بى نیاز است. زاییده نشده و نمىزاید، وبراى او هیچ همتایى نیست. خداى یگانه و پروردگار با عظمت. مىخواهد پس به انجاممىرساند، و اراده مىکند پس مقدّر مىنماید، و مىداند پس به شماره مىآورد. مىمیراند و زنده مىکند، فقیر مىکند و غنى مىنماید، مىخنداند و مىگریاند، نزدیک مىکند و دور مىنماید، منع مىکند و عطا مىنماید. پادشاهى از آن او و حمد وسپاس براى اوست. خیر به دست اوست و او بر هر چیزى قادر است.
شب را در روز وروز را در شب فرو مىبرد. نیست خدایى جز او که با عزّت و آمرزنده است. اجابت کنندهدعا، بسیار عطا کننده، شمارنده نَفَسها و پروردگار جنّ و بشر، که هیچ امرى بر اومشکل نمىشود، و فریاد دادخواهان او را منضجر نمىکند، و اصرار اصرار کنندگانش اورا خسته نمىنماید. نگهدارنده صالحین و موفّق کننده رستگاران و صاحب اختیار مؤمنانو پروردگار عالمیان. خدایى که از آنچه خلق کرده مستحق است که او را در هر حالى شکرو سپاس گویند.
او را سپاس بسیار مىگویم و دائما شکر مىنمایم، چه در آسایشو چه در گرفتارى، چه در حال شدت و چه در حال آرامش. و به او و ملائکهاش و کتابهاو پیامبرانش ایمان مىآورم. دستور او را گوش مىدهم و اطاعت مىنمایم و به آنچه اورا راضى مىکند مبادرت مىورزم و در مقابل مقدرات او تسلیم مىشوم به عنوان رغبت دراطاعت او و ترس از عقوبت او، چرا که اوست خدایى که نمىتوان از مکر او در امـان بودو از ظلم او هم ترس نداریم (یعنى ظلم نمىکند).
فرمان الهى براى مطلبى مهم
براى خداوند بر نفس خود به عنوانبندگى او اقرار مىکنم، و شهادت مىدهم براى او به پروردگارى، و آنچه به من وحىنموده ادا مىنمایم از ترس آنکه مبادا اگر انجام ندهم عذابى از او بر من فرود آیدکه هیچکس نتواند آن را دفع کند، هر چند که حیله عظیمى بکار بندد و دوستى او خالص باشد ـ نیست خدایى جز او ـ زیرا خداوند به من اعلام فرموده که اگر آنچه در حق على بر من نازل نموده ابلاغ نکنم رسالت او را نرساندهام، و براى من حفظ از شر مردم راضمانت نموده و خدا کفایت کننده و کریم است.
خداوند به من چنین وحى کرده است: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمانِ الرَّحیمِ، یا اَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مااُنْزِلَ اِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ …»، «اى پیامبر ابلاغ کن آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده ـ درباره على، یعنى خلافت على بن ابىطالب ـ و اگر انجام ندهى رسالت او را نرساندهاى، و خداوند تو را از مردم حفظ مىکند».
اى مردم، من دررساندن آنچه خداوند بر من نازل کرده کوتاهى نکرده ام، و من سبب نزول این آیه رابراى شما بیان مىکنم:
جبرئیل سه مرتبه بر من نازل شد و از طرف خداوندِ سلام پروردگارم ـ که او سلام است ـ مرا مأمور کرد که در این اجتماع بپاخیزم و بر هر سفیدو سیاهى اعلام کنم که «على بن ابىطالب برادرِ من و وصى من و جانشین من بر امتم وامام بعد از من است. نسبت او به من همانند هارون به موسى است جز اینکه پیامبرى بعداز من نیست. و او صاحب اختیار شما بعد از خدا و رسولش است».
و خداوند در این مورد آیهاى از کتابش بر من نازل کرده است: «اِنَّما وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا …»، «صاحب اختیار شما خدا و رسولش هستند و کسانىکه ایمان آورده و نماز را بپا مىدارند و در حال رکوع زکات مىدهند»، و على بن ابىطالب است که نماز را بپا داشته و در حال رکوع زکات داده و در هر حال خداوند عزو جل را قصد مىکند.
اى مردم، من از جبرئیل درخواست کردم از خدا بخواهد تامرا از ابلاغ این مهم معاف بدارد، زیرا از کمى متقین و زیادى منافقین و فساد ملامتکنندگان و حیلههاى مسخره کنندگانِ اسلام اطلاع دارم، کسانى که خداوند در کتابشآنان را چنین توصیف کرده است که با زبانشان مىگویند آنچه در قلبهایشان نیست، واین کار را سهل مىشمارند در حالى که نزد خداوند عظیم است. همچنین به خاطر اینکه منافقین بارها مرا اذیت کردهاند تا آنجا که مرا «اُذُن» (گوش دهنده بر هر حرفى) نامیدند، و گمان کردند که من چنین هستم به خاطر ملازمت بسیار على با من و توجه منبه او و تمایل او و قبولش از من، تا آنکه خداوند عز و جل در این باره چنین نازلکرد: «وَ مِنْهُمُ الَّذینَ یُؤْذُونَ النَّبِىَّ وَ یَقُولُونَ هُوَ اُذُنٌ ...» : «از آنان کسانى هستند که پیامبر را اذیت مىکنند و مىگویند او «اُذُن» (گوش دهندهبه هر حرفى) است، بگو: گوش است ـ بر ضد کسانى که گمان مىکنند او «اُذُن» است ـ وبراى شما خیر است، به خدا ایمان مىآورد و در مقابل مؤمنین اظهار تواضع و احتراممىنماید، و براى کسانى از شما که ایمان آوردهاند رحمت است؛ و کسانى که پیامبر رااذیت مىکنند عذاب دردناکى در انتظارشان است».
اگر من بخواهم گویندگان ایننسبت (اُذُن) را نام ببرم مىتوانم، و اگر بخواهم به شخص آنان اشاره کنم مىنمایم، و اگر بخواهم با علائم آنها را معرفى کنم مىتوانم، ولى به خدا قسم من در کار آنانبا بزرگوارى رفتار کردهام.
بعد از همه اینها، خداوند از من راضى نمىشودمگر آنچه در حق على بر من نازل کرده ابلاغ نمایم. «یا اَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْما اُنْزِلَ اِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ...»، «اى پیامبر برسان آنچه ـ در حق على ـ ازپروردگارت بر تو نازل شده و اگر انجام ندهى رسالت او را نرساندهاى، و خداوند تو رااز مردم حفظ مىکند».
اعلان رسمى ولایت و امامت دوازده امام علیهمالسلام
اى مردم، این مطلب را درباره او بدانید و بفهمید، و بدانید که خداوند او را براى شما صاحب اختیارو امامى قرار داده که اطاعتش را واجب نموده است بر مهاجرین و انصار و بر تابعینآنان به نیکى، و بر روستایى و شهرى، و بر عجمى و عربى، و بر آزاد و بنده، و بر بزرگو کوچک، و بر سفید و سیاه. بر هر یکتا پرستى حکم او اجرا شونده و کلام او مورد عملو امر او نافذ است. هر کس با او مخالفت کند ملعون است، و هر کس تابع او باشد و اورا تصدیق نماید مورد رحمت الهى است. خداوند او را و هر کس را که از او بشنود و اورا اطاعت کند آمرزیده است.
اى مردم، این آخرین بارى است که در چنین اجتماعىبپا مىایستم. پس بشنوید و اطاعت کنید و در مقابل امر خداوند پروردگارتان سر تسلیمفرود آورید، چرا که خداوند عز و جل صاحب اختیار شما و معبود شماست، و بعد از خداوندرسولش و پیامبرش که شما را مخاطب قرار داده، و بعد از من على صاحب اختیار شما وامام شما به امر خداوند است، و بعد از او امامت در نسل من از فرزندان اوست تا روزىکه خدا و رسولش را ملاقات خواهید کرد.
حلالى نیست مگر آنچه خدا و رسولش وامامان حلال کرده باشند، و حرامى نیست مگر آنچه خدا و رسولش و امامان بر شما حرامکرده باشند. خداوند عز و جل حلال و حرام را به من شناسانده است، و آنچه پروردگارم از کتابش و حلال و حرامش به من آموخته به او سپردهام.
اى مردم، على رافضیلت دهید. هیچ علمى نیست مگر آنکه خداوند آن را در من جمع کرده است و هر علمى راکه آموختهام در امام المتقین جمع نمودهام، و هیچ علمى نیست مگر آنکه آن را به على آموختهام. اوست «امام مبین» که خداوند در سوره یس ذکر کرده است: «وَ کُلَّشَیْىءٍ اَحْصَیْناهُ فى اِمامٍ مُبینٍ»، «و هر چیزى را در امام مبین جمع کردیم».
اى مردم، از على به سوى دیگرى گمراه نشوید، و از او روى برمگردانیدو از ولایت او سرباز نزنید. اوست که به حق هدایت نموده و به آن عمل مىکند، و باطل را ابطال نموده و از آن نهى مىنماید، و در راه خدا سرزنش ملامت کنندهاى او رامانع نمىشود.
على اول کسى است که به خدا و رسولش ایمان آورد و هیچکس درایمانِ به من بر او سبقت نگرفت. اوست که با جان خود در راه رسول خدا فداکارى کرد. اوست که با پیامبر خدا بود در حالى که هیچکس از مردان همراه او خدا را عبادتنمىکرد. اولین مردم در نماز گزاردن، و اول کسى است که با من خدا را عبادت کرد. ازطرف خداوند به او امر کردم تا در خوابگاه من بخوابد، او هم در حالى که جانش را فداى من کرده بود در جاى من خوابید.
اى مردم، او را فضیلت دهید که خدا او رافضیلت داده است، و او را قبول کنید که خداوند او را منصوب نموده است.
اى مردم، او از طرف خداوند امام است، و هر کس ولایت او را انکار کند خداوند هرگزتوبه اش را نمىپذیرد و او را نمىبخشد. حتمى است بر خداوند که با کسى که با اومخالفت نماید چنین کند و او را به عذابى شدید تا ابدیت و تا آخر روزگار معذب نماید. پس بپرهیزید از اینکه با او مخالفت کنید و گرفتار آتشى شوید که آتشگیره آن مردم وسنگها هستند و براى کافران آماده شده است.
اى مردم، به خدا قسم پیامبران ورسولان پیشین به من بشارت دادهاند، و من به خدا قسم خاتم پیامبران و مرسلین و حجتبر همه مخلوقین از اهل آسمانها و زمینها هستم. هر کس در این مطالب شک کند مانندکفر جاهلیت اول کافر شده است. و هر کس در چیزى از این گفتار من شک کند در همه آنچهبر من نازل شده شک کرده است، و هر کس در یکى از امامان شک کند در همه آنان شک کردهاست، و شک کننده درباره ما در آتش است.
اى مردم، خداوند این فضیلت را بر منارزانى داشته که منّتى از او بر من و احسانى از جانب او به سوى من است. خدایى جز اونیست. حمد و سپاس از من بر او تا ابدیت و تا آخر روزگار و در هر حال.
اى مردم، على را فضیلت دهید که او افضل مردم بعد از من از مرد و زن است تا مادامى که خداوند روزى را نازل مىکند و خلق باقى هستند. ملعون است ملعون است، مورد غضب استمورد غضب است کسى که این گفتار مرا ردّ کند و با آن موافق نباشد. بدانید که جبرئیلاز جانب خداوند این خبر را براى من آورده است و مىگوید: «هر کس با على دشمنى کند وولایت او را نپذیرد لعنت و غضب من بر او باد». هر کس ببیند براى فردا چه پیشفرستاده است. از خدا بترسید که با على مخالفت کنید و در نتیجه قدمى بعد از ثابت بودن آن بلغزد، خداوند از آنچه انجام مىدهید آگاه است.
اى مردم، على «جنباللّه» است که خداوند در کتاب عزیزش ذکر کرده و درباره کسى که با او مخالفت کندفرموده است: «اَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتا عَلى ما فَرَّطْتُ فى جَنْبِاللّهِ»، «اى حسرت بر آنچه درباره جنب خداوند تفریط و کوتاهى کردم».
اىمردم، قرآن را تدبر نمایید و آیات آن را بفهمید و در محکمات آن نظر کنید و به دنبال متشابه آن نروید. به خدا قسم، باطن آن را براى شما بیان نمىکند و تفسیرش رابرایتان روشن نمىکند مگر این شخصى که دست او را مىگیرم و او را به سوى خود بالامىبرم و بازوى او را مىگیرم و با دستم او را بلند مىکنم و به شما مىفهمانم که: «هر کس من صاحب اختیار اویم این على صاحب اختیار اوست»، و او على بن ابىطالب برادرو جانشین من است، و ولایتِ او از جانب خداوندِ عز و جل است که بر من نازل کرده است.
اى مردم، على و پاکان از فرزندانم از نسل او ثقل اصغرند و قرآن ثقل اکبر است. هر یک از این دو از دیگرى خبر مىدهد و با آن موافق است. آنها از یکدیگرجدا نمىشوند تا بر سر حوض کوثر بر من وارد شوند. بدانید که آنان امینهاى خداوندبین مردم و حاکمان او در زمین هستند.
بدانید که من ادا نمودم، بدانید که من ابلاغ کردم، بدانید که من شنوانیدم، بدانید که من روشن نمودم، بدانید که خداوندفرموده است و من از جانب خداوند عز و جل مىگویم، بدانید که امیرالمؤمنینى جز این برادرم نیست. بدانید که امیرالمؤمنین بودن بعد از من براى احدى جز او حلالنیست.
معرفى و بلند کردن امیرالمؤمنین علیهالسلام به دست پیامبرصلى الله علیهوآله سپس پیامبر صلى الله علیه وآله دستش را بر بازوى على علیهالسلام زد و آن حضرت را بلند کرد. و این در حالى بود که امیرالمؤمنین علیهالسلام از زمانى که پیامبر صلى الله علیه وآله بر فراز منبرآمده بود یک پله پایینتر از مکان حضرت ایستاده بود و نسبت به صورت حضرت به طرف راست مایل بود که گویى هر دو در یک مکان ایستاده اند.
پس پیامبر صلى الله علیه وآله با دستشاو را بلند کرد و هر دو دست را به سوى آسمان باز نمود و على علیه السلام را از جابلند نمود تا حدى که پاى آن حضرت موازى زانوى پیامبر صلى الله علیه وآله رسید. سپسفرمود:
اى مردم، چه کسى بر شما از خودتان صاحب اختیارتر است؟
گفتند: خدا و رسولش. فرمود: بدانید که هر کس من صاحب اختیار اویم این على صاحب اختیاراوست. خدایا دوست بدار هرکس او را دوست بدارد، و دشمنبدار هر کس او را دشمن بدارد، و یارى کن هر کس او را یارى کند، و خوار کن هر کس او را خوار کند.
اى مردم، این على است برادر من و وصى من و جامع علم من، و جانشین من در امتم بر آنان که بهمن ایمان آوردهاند، و جانشین من در تفسیر کتاب خداوند عز و جل و دعوت به آن، و عملکننده به آنچه او را راضى مىکند، و جنگ کننده با دشمنان خدا و دوستى کننده براطاعت او و نهى کننده از معصیت او.
اوست خلیفه رسول خدا، و اوست امیرالمؤمنین و امام هدایت کننده از طرف خداوند، و اوست قاتل ناکثین و قاسطین ومارقین به امر خداوند.
خداوند مىفرماید: «ما یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ»، «سخن در پیشگاه من تغییر نمىپذیرد»، پروردگارا، به امر تو مىگویم : «خداوندا دوستبدار هر کس على را دوست بدارد و دشمن بدار هر کس على را دشمن بدارد، و یارى کن هرکس على را یارى کند و خوار کن هر کس على را خوار کند، و لعنت نما هر کس على راانکار کند و غضب نما بر هر کس که حق على را انکار نماید».
پروردگارا، توهنگام روشن شدن این مطلب و منصوب نمودن على در این روز این آیه را درباره او نازلکردى: «اَلْیَوْمَ اَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ اَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتىوَ رَضیتُ لکُمُ الاْءِسْلامَ دینا»: «امروز دین شما را برایتان کامل نمودم و نعمتخود را بر شما تمام کردم و اسلام را به عنوان دین شما راضى شدم»، و فرمودى: «اِنَّالدّینَ عِنْدَ اللّهِ اْلاِسْلامُ»: «دین نزد خداوند اسلام است»، و فرمودى: «وَمَنَ یَبْتَغِ غَیْرَ الاْءِسْلامِ دینا فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِىالاْآخِرَهِ مِنَ الْخاسِرینَ» : «هر کس دینى غیر از اسلام انتخاب کند هرگز از اوقبول نخواهد شد و او در آخرت از زیانکاران خواهد بود». پروردگارا، تو را شاهدمىگیرم که من ابلاغ نمودم.
تأکید بر توجه امت به مسئله امامت
اى مردم، خداوند دین شما را باامامت او کامل نمود، پس هر کس اقتدا نکند به او و به کسانى که جانشین او از فرزندانمن و از نسل او هستند تا روز قیامت و روز رفتن به پیشگاه خداوند عز و جل، چنینکسانى اعمالشان در دنیا و آخرت از بین رفته و در آتش دائمى خواهند بود. عذاب ازآنان تخفیف نمىیابد و به آنها مهلت داده نمىشود.
اى مردم، این على است که یارى کننده ترین شما نسبت به من و سزاوارترین شما به من و نزدیکترین شما به من وعزیزترین شما نزد من است. خداوند عز و جل و من از او راضى هستیم. هیچ آیه رضایتى درقرآن نازل نشده مگر درباره او، و هیچگاه خداوند مؤمنین را مورد خطاب قرار نداده مگرآنکه ابتدا او مخاطب بوده است، و هیچ آیه مدحى در قرآن نیست مگر درباره او، وخداوند در سوره «هَلْ اَتى عَلَى الاْءِنْسانِ ...» شهادت به بهشت نداده مگر براىاو، و این سوره را درباره غیر او نازل نکرده و با این سوره جز او را مدح نکردهاست.
اى مردم، او یارى دهنده دین خدا و دفاع کننده از رسول خداست، و اوست باتقواى پاکیزه هدایت کننده هدایت شده. پیامبرتان بهترین پیامبر و وصیّتان بهترین وصىو فرزندان او بهترین اوصیاء هستند.
اى مردم، نسل هر پیامبرى از صلب خود اوهستند ولى نسل من از صلب امیرالمؤمنین على است.
اى مردم، شیطان آدم را باحسد از بهشت بیرون کرد. مبادا به على حسد کنید که اعمالتان نابود شود و قدمهایتان بلغزد. آدم به خاطر یک گناه به زمین فرستاده شد در حالى که انتخاب شده خداوند عز وجل بود، پس شما چگونه خواهید بود در حالى که شمایید و در بین شما دشمنان خداهستند.
بدانید که با على دشمنى نمىکند مگر شقى و با على دوستى نمىکند مگربا تقوى، و به او ایمان نمىآورد مگر مؤمن مخلص. به خدا قسم درباره على نازل شدهاست سوره «و العصر»: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمانِ الرَّحیمِ، وَ الْعَصْرِ، اِنَّالاْءِنْسانَ لَفى خُسْرٍ»، «قسم به عصر، انسان در زیان است» مگر على که ایمان آوردو به حق و صبر راضى شد.
اى مردم، من خدا را شاهد گرفتم و رسالتم را به شماابلاغ نمودم، و بر عهده رسول جز ابلاغ روشن چیزى نیست. اى مردم، از خدا بترسید آنگونه که باید ترسید و از دنیا نروید مگر آنکه مسلمان باشید.
اشاره به کارشکنىهاى منافقین
اى مردم، «ایمان آورید به خدا ورسولش و به نورى که همراه او نازل شده است، قبل از آنکه هلاک کنیم وجوهى را و آنصورتها را به پشت برگردانیم یا آنان را مانند اصحاب سبت لعنت کنیم». به خدا قسم، از این آیه قصد نشده است مگر قومى از اصحابم که آنان را به اسم و نسبشان مىشناسم، ولى مأمورم بر آنان پرده پوشى کنم. پس هر کس عمل کند مطابق آنچه در قلبش از حب یابغض نسبت به على مىیابد.
اى مردم، نور از جانب خداوند عز و جل در من نهاده شده و سپس در على بن ابىطالب و بعد در نسل او تا مهدى قائم، که حق خداوند و هر حقىکه براى ما باشد مىگیرد، چرا که خداوند عز و جل ما را بر کوتاهى کنندگان و برمعاندان و مخالفان و خائنان و گناهکاران و ظالمان و غاصبان از همه عالمیان حجت قرارداده است.
اى مردم، شما را مىترسانم و انذار مىنمایم که من رسول خدا هستم، و قبل از من پیامبران بودهاند. آیا اگر من بمیرم یا کشته شوم شما عقبگردمىنمایید؟ هر کس به عقب برگردد به خدا ضررى نمىرساند، و خداوند به زودى شاکرین وصابرین را پاداش مىدهد. بدانید که على است توصیف شده به صبر و شکر و بعد از اوفرزندانم از نسل او چنین اند.
اى مردم، با اسلامتان بر من منت مگذارید، بلکهبر خدا منت نگذارید، که اعمالتان را نابود مىنماید و بر شما غضب مىکند و شما رابه شعلهاى از آتش و مس گداخته مبتلا مىکند. پروردگار شما در کمین است.
اى مردم، بعد از من امامانى خواهند بود که به آتش دعوت مىکنند و روز قیامت کمک نمىشوند. اى مردم، خداوند و من از آنان بیزار هستیم. اى مردم، آنان و یارانشان وتابعینشان و پیروانشان در پایینترین درجه آتشاند و چه بد است جاى متکبران. بدانیدکه آنان «اصحاب صحیفه» هستند، پس هر یک از شما در صحیفه خود نظر کند.
راوى مىگوید: وقتى پیامبر صلى الله علیه وآله نام «اصحاب صحیفه» را آورد اکثر مردم منظور حضرت از این کلام رانفهمیدند و برایشان سؤال انگیز شد، و فقط عده کمى مقصودحضرت را فهمیدند.
اى مردم، من امر خلافت را به عنوان امامت و وراثتِ آن درنسل خودم تا روز قیامت به ودیعه مىسپارم، و من رسانیدم آنچه مأمور به ابلاغش بودمتا حجت باشد بر حاضر و غایب و بر همه کسانى که حضور دارند یا ندارند، به دنیاآمدهاند یا نیامدهاند. پس حاضران به غایبان و پدران به فرزندان تا روز قیامتبرسانند.
و به زودى امامت را بعد از من به عنوان پادشاهى و با ظلم و زورمىگیرند. خداوند غاصبین و تعدى کنندگان را لعنت کند. و در آن هنگام است ـ اى جن وانس ـ که مىریزد براى شما آنکه باید بریزد و مىفرستد بر شما شعله اى از آتش و مس گداخته و نمىتوانید آن را از خود دفع کنید.
اى مردم، خداوند عز و جل شما رابه حال خود رها نخواهد کرد تا آنکه خبیث را از پاکیزه جدا کند، و خداوند شما را برغیب مطلع نمىکند.
اى مردم، هیچ سرزمین آبادى نیست مگر آنکه در اثر تکذیبِ (اهل آن آیات الهى را) خداوند قبل از روز قیامت آنان را هلاک خواهد کرد و آن را تحت حکومت امام مهدى خواهد آورد، و خداوند وعده خود را عملى مىنماید.
اى مردم، قبل از شما اکثر پیشینیان هلاک شدند، و خداوند آنها را هلاک نمود و اوست که آیندگانرا هلاک خواهد کرد. خداى تعالى مىفرماید: «اَلَمْنُهْلِکِ الاَْوَّلینَ…»، «آیاماپیشینیان را هلاک نکردیم؟ آیا در پى آنان دیگران را نفرستادیم؟ ما با مجرمان چنینمىکنیم. واى بر مکذبین در آن روز».
اى مردم، خداوند مرا امر و نهى نمودهاست، و من هم به امر الهى على را امر و نهى نمودهام، و علم امر و نهى نزد اوست. پس امر او را گوش دهید تا سلامت بمانید، و او را اطاعت کنید تا هدایت شوید و نهى او راقبول کنید تا در راه درست باشید، و به سوى مقصد و مراد او بروید، و راههاى بیگانه شما را از راه او منحرف نکند.
پیروان اهل بیت علیهمالسلام و دشمنان ایشان
اى مردم، من راهمستقیم خداوند هستم که شما را به پیروى آن امر نموده، و سپس على بعد از من، و سپسفرزندانم از نسل او که امامان هدایتاند، به حق هدایت مىکنند و به یارى حق بهعدالت رفتار مىکنند.
«بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، الْحَمْدُللّهِِ رَبِّ الْعالَمینَ، الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، مالِکِ یَوْمِ الدّینِ،اِیّاکَ نَعْبُدُ وَ اِیّاکَ نَسْتَعینُ، اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ،صِراطَ الَّذینَ اَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لاَالضّالّینَ». این سوره درباره من نازل شده، و به خدا قسم درباره امامان نازل شدهاست. به طور عموم شامل آنان است و به طور خاص درباره آنان است. ایشان دوستان خدایندکه ترسى بر آنان نیست و محزون نمىشوند، بدانید که حزب خداوند غالبهستند.
بدانید که دشمنان ایشان سفهاء گمراه و برادران شیاطین اند که اباطیلرا از روى غرور به یکدیگر مىرسانند.
بدانید که دوستان اهل بیت کسانىاند کهخداوند در کتابش آنان را یاد کرده و فرموده است: «لا تَجِدُ قَوْما یُؤْمِنُونَبِاللّهِ وَ الْیَوْمِ الاْآخِرِ یُوادُّونَ مَنْ حادَّ اللّهَ وَ رَسُولَهُ...» : «نمىیابى قومى را که به خدا و روز قیامت ایمان آورده باشند، و در عین حال باکسانى که با خدا و رسولش ضدّیت دارند روى دوستى داشته باشند، اگر چه پدرانشان یافرزندانشان یا برادرانشان یا فامیلشان باشند. آناناند که ایمان در قلوبشان نوشتهشده و خداوند آنان را با روحى از خود تأیید فرموده و ایشان را به بهشتى وارد مىکندکه از پایین آن نهرها جارى است و در آن دائمى خواهند بود. خدا از آنان راضى است وآنان از خدا راضى هستند. آنان حزب خداوند هستند. بدانید که حزب خدارستگارند».
بدانید که دوستان اهل بیت کسانىاند که خداوند عزو جل آنان راتوصیف کرده و فرموده است: «الَّذینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبَسُوا ایمانَهُمْ بِظُلْمٍ … »: «کسانى که ایمان آوردهاند و ایمانشان را با ظلم نپوشاندهاند، آناناند کهبرایشان امان است و آنان هدایت یافتگاناند».
بدانید که دوستان ایشانکسانىاند که ایمان آوردهاند و به شک نیفتادهاند.
بدانید که دوستان ایشانکسانىاند که با سلامتى و در حال امن وارد بهشت مىشوند، و ملائکه با سلام بهملاقات آنان مىآیند و مىگویند: «سلام بر شما، پاکیزه شدید، پس براى همیشه داخلبهشت شوید».
بدانید که دوستان ایشان کسانى هستند که بهشت براى آنان است و درآن بدون حساب روزى داده مىشوند.
بدانید که دشمنان اهل بیت کسانىاند که بهشعلههاى آتش وارد مىشوند. بدانید که دشمنان ایشان کسانىاند که از جهنم در حالىکه مىجوشد صداى وحشتناکى مىشنوند و شعله کشیدن آن را مىبینند.
بدانید کهدشمنان ایشان کسانىاند که خداوند درباره آنان فرموده است: «کُلَّما دَخَلَتْاُمَّهٌ لَعَنَتْ اُخْتَها …» : «هر گروهى که داخل جهنم مىشوند همتاى خود رالعنت مىکنند، تا آنکه همه آنان در آنجا به یکدیگر بپیوندند آخرین آنان با اشاره بهاولین آنان مىگویند: پروردگارا، اینان ما را گمراه کردند؛ پس عذاب دو چندان از آتشبه آنان نازل کن. خدا مىفرماید: براى هر دو گروه عذاب مضاعف است ولى شمانمىدانید».
بدانید که دشمنان ایشان کسانىاند که خداوند عز و جل مىفرماید: «کُلَّما اُلْقِىَ فیها فَوْجٌ سَاَلَهُمْ خَزَنَتُها اَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذیرٌ...» : «هر گاه گروهى را در جهنم مىاندازند خزانه داران دوزخ از ایشان مىپرسند: آیاترسانندهاى براى شما نیامد؟ مىگویند: بلى، براى ما نذیر و ترساننده آمد ولى ما اورا تکذیب کردیم و گفتیم: خداوند هیچ چیز نازل نکرده است، و شما در گمراهىِ بزرگهستید. و مىگویند: اگر مىشنیدیم یا فکر مىکردیم در اصحاب آتش نبودیم. به گناهخود اعتراف کردند، پس دور باشند اصحاب آتش».
بدانید که دوستان اهل بیتکسانىهستند که در پنهانى از پروردگارشان مىترسند و براى آنان مغفرت و اجر بزرگاست.
اى مردم، چقدر فاصله است بین شعلههاى آتش و بین اَجر بزرگ!
اى مردم، دشمن ما کسى است که خداوند او را مذمت و لعنت نموده، و دوست ما کسى است کهخداوند او را مدح نموده و دوستش بدارد.
اى مردم، بدانید که من نذیر وترسانندهام و على بشارت دهنده است.
اى مردم، بدانید که من مُنذر و بر حذردارندهام و على هدایت کننده است. اى مردم، من پیامبرم و على جانشین مناست.
اى مردم، بدانید که من پیامبرم و على امام و وصى بعد از من است، وامامان بعد از او فرزندان او هستند. بدانید که من پدر آنانم و آنها از صلب او بهوجود مىآیند.
حضرت مهدى عجل اللّه فرجه
بدانید که آخرینِ امامان، مهدى قائم از ماست. اوست غالب بر ادیان، اوست انتقام گیرنده از ظالمین، اوست فاتح قلعه ها ومنهدم کننده آنها، اوست غالب بر هر قبیلهاى از اهل شرک و هدایت کننده آنان.
بدانید که اوست گیرنده انتقام همه خونهاى اولیاء خدا. اوست یارىدهنده دین خدا.
بدانید که اوست استفاده کننده از دریایى عمیق. اوست که هرصاحب فضیلتى را به قدر فضلش و هر صاحب جهالتى را به قدر جهلش نشانه مىدهد. اوستانتخاب شده و اختیار شده خداوند. اوست وارث هر علمى و احاطه دارنده به هرفهمى.
بدانید که اوست خبر دهنده از پروردگارش، و بالا برنده آیات الهى. اوستهدایت یافته محکم بنیان. اوست که کارها به او سپرده شده است.
اوست کهپیشینیان به او بشارت دادهاند، اوست که به عنوان حجت باقى
مىماند و بعداز او حجتى نیست. هیچ حقى نیست مگر همراه او، و هیچ نورى نیست مگر نزداو.
بدانید او کسى است که غالبى بر او نیست و کسى بر ضد او کمک نمىشود. اوست ولى خدا در زمین و حکم کننده او بین خلقش و امین او بر نهان و آشکارش.
مطرح کردن بیعت
اى مردم، من برایتان روشن کردم و به شمافهمانیدم، و این على است که بعد از من به شما مىفهماند.
بدانید که من بعداز پایان خطابهام شما را به دست دادن با من به عنوان بیعـت با او و اقرار به او، وبعـد از من به دست دادن با خود او فرا مىخوانم.
بدانید که من با خدا بیعتکردهام و على با من بیعت کرده است، و من از جانب خداوند براى او از شما بیعت مىگیرم. «اِنَّ الَّذینَ یُبایِعُونَکَ اِنَّما یُبایِعُونَ اللّهَ...»: «کسانىکه با تو بیعت مىکنند در واقع با خدا بیعت مىکنند، دست خداوند بر روى دست آناناست. پس هر کس بیعت را بشکند بر ضرر خود اوست، و هر کس به آنچه با خدا عهدبسته وفادار باشد خداوند به او اجر عظیمى عنایت خواهد کرد».
حلال و حرام، واجبات و محرمات
اى مردم، حج و عمره از شعائر الهىهستند، «فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَیْهِ اَنْیَطَّوَّفَ بِهِما …» : «هر کس به خانه خدا به عنوان حج یا عمره بیاید براى اواشکالى نیست که بر صفا و مروه بسیار طواف کند، و هر کس کار خیرى را بدون چشم داشتىانجام دهد خداوند سپاسگزار داناست».
اى مردم، به حج خانه خدا بروید. هیچ خاندانى به خانه خدا وارد نمىشوند مگر آنکه مستغنى مىگردند و شاد مىشوند، و هیچ خاندانى آن را ترک نمىکنند مگر آنکه منقطع مىشوند و فقیر مىگردند.
اى مردم، هیچ مؤمنى در موقف (عرفات، مشعر، منى) وقوف نمىکند مگر آنکه خداوند گناهان گذشته او را تا آن وقت مىآمرزد، و هر گاه که حجش پایان یافت اعمالش را از سرمىگیرد.
اى مردم، حاجیان کمک مىشوند و آنچه خرج مىکنند به آنان بازمىگردد، و خداوند جزاى محسنین را ضایع نمىنماید.
اى مردم، با دین کامل وبا تَفَقُّه و فهم به حج خانه خدا بروید و از آن مشاهد مشرفه جز با توبه و دست کشیدن از گناه بر مگردید.
اى مردم، نماز را بپا دارید و زکات را بپردازیدهمانطور که خداوند عز و جل به شما فرمان داده است و اگر زمان طویلى بر شما گذشت وکوتاهى نمودید یا فراموش کردید، على صاحب اختیار شماست و براى شما بیان مىکند، اوکه خداوند عز و جل بعد از من به عنوان امین بر خلقش او را منصوب نموده است. او ازمن است و من از اویم.
او و آنان که از نسل مناند از آنچه سؤال کنید به شماخبر مىدهند و آنچه را نمىدانید براى شما بیان مىکنند.
بدانید که حلال وحرام بیش از آن است که من همه آنها را بشمارم و معرفى کنم و بتوانم در یک مجلس به همه حلالها دستور دهم و از همه حرامها نهى کنم. پس مأمورم که از شما بیعت بگیرم وبا شما دست بدهم بر اینکه قبول کنید آنچه از طرف خداوند عز و جل درباره امیرالمؤمنین على و جانشینان بعد از او آوردهام که آنان از نسل من و اویند، و آن موضوع امامتى است که فقط در آنها بپا خواهد بود، و آخر ایشان مهدى است تا روزى که خداىمدبِّرِ قضا و قدر را ملاقات کند.
اى مردم، هر حلالى که شما را بدان راهنمایى کردم و هر حرامى که شما را از آن نهى نمودم، هرگز از آنها بر نگشته ام وتغییر ندادهام. این مطلب را به یاد داشته باشید و آن را حفظ کنید و به یکدیگرسفارش کنید، و آن را تبدیل نکنید و تغییر ندهید.
من سخن خود را تکرارمىکنم: نماز را بپا دارید و زکات را بپردازید و به کار نیک امر کنید و از منکرات نهى نمایید.
بدانید که بالاترین امر به معروف آن است که سخن مرا بفهمید و آنرا به کسانى که حاضر نیستند برسانید و او را از طرف من به قبولش امر کنید و ازمخالفتش نهى نمایید، چرا که این دستورى از جانب خداوند عز و جل و از نزد من است، وهیچ امر به معروف و نهى از منکرى نمىشود مگر با امام معصوم.
اى مردم، قرآن به شما مىشناساند که امامان بعد از على فرزندان او هستند و من هم به شما شناساندمکه آنان از نسل من و از نسل اویند. آنجا که خداوند در کتابش مىفرماید: «وَجَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فى عَقِبِهِ»، «آن امامت را به عنوان کلمه باقى در نسل او قرار داد»، و من نیز به شما گفتم: «اگر به آن دو (قرآن و اهل بیت) تمسک کنیدهرگز گمراه نمىشوید».
اى مردم، تقوى را، تقوى را. از قیامت بر حذر باشیدهمانگونه که خداى عزوجل فرموده: «اِنَّ زَلْزَلَهَ السّاعَهِ شَیْىءٌ عَظیمٌ»، «زلزله قیامت شیئ عظیمى است».
مرگ و معاد و حساب و ترازوهاى الهى و حسابرسىدر پیشگاه رب العالمین و ثواب و عقاب را به یاد آورید. هر کس حسنه با خود بیاوردطبق آن ثواب داده مىشود، و هر کس گناه بیاورد در بهشت او را نصیبى نخواهدبود.
بیعت گرفتن رسمى
اى مردم، شما بیش از آن هستید با یک دست و در یکزمان با من دست دهید، و پروردگارم مرا مأمور کرده است که از زبان شما اقرار بگیرمدرباره آنچه منعقد نمودم براى على امیرالمؤمنین و امامانى که بعد از او مىآیند واز نسل من و اویند، چنانکه به شما فهماندم که فرزندان من از صلب اویند.
پس همگى چنین بگویید: «ما شنیدیم و اطاعت مىکنیم و راضى هستیم و سر تسلیم فرودمىآوریم درباره آنچه از جانب پروردگار ما و خودت به ما رساندى درباره امر امامتِ اماممان على امیرالمؤمنین و امامانى که از صلب او به دنیا مىآیند. بر این مطلب باقلبهایمان و با جانمان و با زبانمان و با دستانمان با تو بیعت مىکنیم.
براین عقیده زندهایم و با آن مىمیریم و روز قیامت با آن محشور مىشویم. تغییرنخواهیم داد و تبدیل نمىکنیم و شک و انکار نمىنماییم و تردید به دل راه نمىدهیمو از این قول بر نمىگردیم و پیمان را نمىشکنیم.
تو ما را به موعظه الهى نصیحت نمودى درباره على امیرالمؤمنین و امامانى که گفتى بعد از او از نسل تو وفرزندان اویند، یعنى حسن و حسین و آنان که خداوند بعد از آن دو منصوب نمودهاست.
پس براى آنان عهد و پیمان از ما گرفته شد، از قلبهایمان و جانهایمانو زبانهایمان و ضمائرمان و دستهایمان. هر کس توانست با دست بیعت مىنماید و گرنهبا زبانش اقرار مىکند. هرگز در پى تغییر این عهد نیستیم و خداوند (در این باره) ازنفسهایمان دگرگونى نبیند.
ما این مطالب را از قول تو به نزدیک و دور ازفرزندانمان و فامیلمان مىرسانیم، و خدا را بر آن شاهد مىگیریم. خداوند در شاهدبودن کفایت مىکند و تو نیز بر این اقرار ما شاهد هستى».
اى مردم، چه مىگویید؟ خداوند هر صدایى را و پنهانى هاى هر کسى را مىداند. پس هر کس هدایت یافتبه نفع خودش است و هر کس گمراه شد به ضرر خودش گمراه شده است، و هر کس بیعت کند باخداوند بیعت مىکند. دست خداوند بر روى دست بیعت کنندگان است.
اى مردم، باخدا بیعت کنید و با من بیعت نمایید و با على امیرالمؤمنین و حسن و حسین و امامان ازایشان در دنیا و آخرت، به عنوان امامتى که در نسل ایشان باقى است بیعت کنید. خداوندبیعت شکنان را هلاک و وفاداران را مورد رحمت قرار مىدهد. و هر کس بیعت را بشکند بهضرر خویش شکسته است، و هر کس به آنچه با خدا پیمان بسته وفا کند خداوند به او اجرعظیمى عنایت مىفرماید.
اى مردم، آنچه به شما گفتم بگویید، و به على به عنوان «امیرالمؤمنین» سلام کنید و بگویید: «شنیدیم و اطاعت کردیم، پروردگارا مغفرتتو را مىخواهیم و بازگشت به سوى توست». و بگویید: «اَلْحَمْدُ للّهِِ الَّذىهَدانا لِهذا وَ ما کُنّا لِنَهْتَدِىَ لَوْ لا اَنْ هَدانَا اللّهُ …» : «حمد وسپاس خداى را که ما را به این راه هدایت کرد، و اگر خداوند هدایت نمىکرد ما هدایتنمىشدیم. فرستادگان پروردگارمان به حق آمدهاند».
اى مردم، فضایل على بن ابى طالب نزد خداوند ـ که در قرآن آن را نازل کرده ـ بیش از آن است که همه را در یک مجلس بشمارم. پس هر کس درباره آنها به شما خبر داد و معرفت آن را داشت او را تصدیقکنید.
اى مردم، هر کس خدا و رسولش و على و امامانى را که ذکر کردم اطاعت کندبه رستگارى بزرگ دست یافته است.
اى مردم، کسانى که براى بیعت با او و قبولولایت او و سلام کردن به عنوان «امیرالمؤمنین» با او، سبقت بگیرند آنان رستگارانندو در باغهاى نعمت خواهند بود.
اى مردم، سخنى بگویید که به خاطر آن خداونداز شما راضى شود، و اگر شما و همه کسانى که در زمین هستند کافر شوند به خدا ضررىنمىرسانند.
خدایا، به خاطر آنچه ادا کردم و امر نمودم مؤمنین را بیامرز، وبر منکرین که کافرند غضب نما، و حمد و سپاس مخصوص خداوند عالم است.
رجا نیوز