هر حوزهٔ فرهنگی و تمدنی تولدی دارد، اوجی دارد و مرگی، و به عبارت در واقع قرآنی «وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ». برای هر امتی، یعنی در واقع برای هر حوزهٔ فرهنگی و تمدنی، اجلی هست که وقتی اجلش میرسد، نه یک ساعت عقب میافتد، نه یک ساعت جلو. مرگ یک حوزهٔ فرهنگی و تمدنی که فرا میرسد، اجل معینش فرا میرسد، یعنی در واقع استعداد بودن خود را از دست میدهد، بدون آنکه بخواهد کسی جلویش را بگیرد، در بستر مرگ میافتد و امام صادق (ع) میفرمایند برای در واقع هر امتی هم که میآید و میرود، یک مدتی معین معلوم شده است، اما در فراز دوم به یک نکتهٔ لطیف اشاره میکنند و آن راز تباهی را اعلام میکنند. وقتی که فساد در واقع در آن حوزهٔ فرهنگی و تمدنی رخنه میکند، آرامآرام مستعدش میکند برای فروپاشی.
تمام حوزههای فرهنگی و تمدنی در واقع وقتی متولد میشوند، اول یک مهلتی دارند. یعنی یک مدتی برای بودنشان تعریف میشود. چنانکه برای انسان و برای هر موجودی یک مدتی تعریف میشود. اگر در همان زمانی که آن مدت تعیین شده و تعریف شده، رو به تباهی و فساد بروند، آرامآرام ممکن است خداوند به دلیل بودن سنت استدراج، آنها را به برخورداریهایی برساند. خیلیها از مردم سوال میکنند که چگونه است که مثلاً غربیها و اروپاییها این همه از امکانات برخوردارند، دردی هم نمیبینند. اما در واقع در میان سنن الهی یک سنت مهلت وجود دارد، یک سنت استدراج. یعنی به این معنا که ممکن است قومی، حوزهٔ فرهنگی و تمدنی وقتی که از خود بیخود میشود، غرور پیدا میکند، متوجه نیست که ممکن است تباه بشود، برخورداریهایی پیدا میکند، در میانهٔ تجربهٔ برخورداریها مستعد میشود برای فروپاشی و هلاکت.
امام علی (ع) هم عبارت زیبایی دارند که اول خداوند متعال به ظالم مهلتی میدهد، اما وقتی میرسد، موقع مرگ میرسد، گرفتار میشود و سقوط خود را در واقع تجربه میکند، چنانکه قرآن میفرماید گرفته شدند امتهایی و تمدنهایی وقتی که ظلم میکنند، مرگ آنها میرسد. به عبارتی، حوزهٔ فرهنگی و تمدنی مدرن به دلیل آنکه در صورت و سیرت مبتلای فساد و ظلم شده، همهچیز را از جای خود خارج کرده، تعاریف از انسان و عالم را دگرگون کرده، برخورداریها و تعاملها را دگرگون کرده و همهٔ حقوق اقوام را بلعیده، در واقع به ابتذال فرهنگی و ابتذال تمدنی رسیده، مرگ خود را تجربه خواهد کرد. بسیار بودند شهرها و قریهها و امتهایی که نابود شدند.
تمام فرهنگها و تمدنها خواهند مرد، به دلیل اینکه در خودشان عنصر مرگ وجود دارد و مهمترین عنصر مرگِ حوزهٔ فرهنگی و تمدنی، فساد و ظلم است. اما ما تنها یک حوزهٔ فرهنگی و تمدنی را میشناسیم که مرگ نخواهد داشت. کی؟ کجا؟ حوزهٔ فرهنگیِ فاخر و تمدنیِ آسمانیِ دولت کریمهٔ امام عدل، امام عصر (عج). دولت کریمهٔ مهدوی ماندگاری دارد. علتش این است که در آن حوزهٔ فرهنگی و تمدنی دو عنصر ظلم و فساد راه ندارد. امام عصر (عج) امام عدل است، امام عادل است. در رأس این دولت قرار دارد. وقتی تمام امتها عمرشان به سر آمد و تجربه شد و رفتند، دولت کریمه که میآید دوام میآورد به علت استعدادش و استقرارش به عدالت و تا زمان قیام قیامت این دولت ادامه پیدا میکند. چند سال؟ نمیدانیم. فقط میدانیم که دولت کریمه طولانیمدتی است که در آن همهٔ ائمهٔ خدا برمیگردند، همهٔ انبیا و رسولان پیشین برمیگردند، همهٔ شهیدان عالیمقام و افراد خاصی که رجعت میکنند برمیگردند، فرصت حضور در دولت کریمه پیدا میکنند. امیدواریم که ما هم استعداد پیدا کنیم در آن دولت وارد شویم و تجربهاش کنیم انشاءالله.
