چرا منتظران عصر غیبت برترین اهل تاریخاند؟ راز کلام راهبردی امام سجاد (ع) در «کشکول موعود»
یکی از ژرفترین و در عین حال شگفتانگیزترین مضامین روایات اهلبیت علیهمالسلام، تبیین جایگاه و منزلت مؤمنانی است که در دوران سخت و پرفتنه «غیبت کبرا» با چنگ و دندان از عقیده، ایمان و پیوند ولایی خود با امام عصر (عج) محافظت میکنند. در دورانی که خورشید امامت در پس ابرهای غیبت پنهان است و امواج شک، الحاد، بحرانهای هویتی و ابتلائات آخرالزمانی جامعه را در بر گرفته، چگونه میتوان به قله ایمان دست یافت؟
پاسخ این پرسش بنیادین در روایتی درخشان و استراتژیک از حضرت امام سجاد (علیهالسلام) متجلی است؛ روایتی که در جلد نخست مجموعه ارزشمند «کشکول موعود» (جمال یار)، به کوشش واحد پژوهش مؤسّسه فرهنگی موعود عصر (عج)، نقل و تحلیل شده است.
۱. امتداد تاریخی غیبت و آزمون بزرگ یقین
امام سجاد (ع) در طلیعه کلام خود میفرمایند:
«امامت و غیبت امام دوازدهم علیهالسلام به درازا میکشد و غیبت او طولانی شود…»
طولانی شدن غیبت، تنها یک گذر زمانی ساده نیست؛ بلکه «بزرگترین کوره ابتلای تاریخ بشر» است. در این برهه طولانی، سنت غربال و تمحیص جاری میشود؛ سستباوران دچار تردید گشته و تنها کسانی استقامت میورزند که ایمانشان نه بر پایه احساسات زودگذر یا عادات موروثی، بلکه بر بنیانهای متقن معرفتی بنا شده باشد.
۲. ریشه برتری اهل عصر غیبت؛ اعطای «عقل، فهم و معرفت ویژه»
نقطه عطف این روایت شریف، چرایی افضلیت و برتری منتظران حقیقی است:
«مردم عصر او که پایبند به امامت اویند و در انتظارش هستند، از مردم تمام زمانها افضل و برترند؛ زیرا خدا به آنان عقل و فهم و معرفتی ویژه عنایت کرده و غیبت آن امام نزد آنان با ظهورش تفاوتی ندارد.»
این برتری محصول یک تصادف تاریخی نیست؛ بلکه ناشی از سه گام معرفتی ژرف است:
- عقلانیت تکاملیافته: در غیاب حضور ظاهری حجت خدا، مؤمن حقیقی مغلوب بتهای زمانه، مدرنیته مادیگرا و شبهات فلسفی نمیشود و با چراغ عقل فطری راه حق را تشخیص میدهد.
- فهم و بصیرت تاریخی: منتظر راستین، پازل تقابل تاریخی حق و باطل را میشناسد و فریب فتنههای اجتماعی و رسانهای آخرالزمان را نمیخورد.
- معرفت باطنی به مقام نورانیت امام: برای کسی که حقیقت ولایت کلیه الهیه را درک کرده است، غیبت فیزیکی مانع از حضور قلبی نیست. او پیوسته خود را در محضر امام و زیر سایه نگاه تکوینی ولیّعصر (عج) میبیند؛ از این رو برای او، «غیبت امام با حضورش همسنگ و پیوسته است.»