عصر حیرت و چارپایان بی‌چراگاه؛ تحلیلی از روایت امیرمؤمنان(ع) درباره غیبت امام زمان(ع)

عصر حیرت، چارپایان بی‌چراگاه

در آموزه‌های مهدوی، دوران غیبت امام زمان(ع) به عنوان یکی از سخت‌ترین دوره‌های امتحان برای شیعیان توصیف شده است. روایت نورانی از امیرمؤمنان(ع) که توسط عبدالعظیم بن عبدالله حسنی از امام نهم، حضرت جوادالائمه(ع) نقل شده، تصویری گویا و تأثیرگذار از این دوران ارائه می‌دهد.

روایت امیرمؤمنان(ع) از غیبت طولانی

حضرت علی(ع) در این روایت می‌فرمایند:

«برای قائم ما غیبتی است که مدت‌اش طولانی است. گویا شیعه را می‌بینم که در غیبت‌اش چون چارپایان جولان می‌زنند و چراگاه می‌جویند و به دست نمی‌آورند.»

این تعبیر، به‌خوبی وضعیت روحی و اجتماعی شیعیان در دوران غیبت را ترسیم می‌کند: سرگردانی، حیرت و تلاشی بی‌نتجه برای یافتن مأمن و راهی روشن. در این دوره، شیعیان به سختی می‌توانند مسیر خود را تشخیص دهند و این حیرت، آزمونی بزرگ برای آنان است.

دستورالعمل نجات؛ ثبات بر دین

اما امیرمؤمنان(ع) بلافاصله راه نجات از این حیرت و سرگردانی را نیز مشخص می‌فرمایند:

«آگاه باشید هر کدام‌شان بر دین خود ثابت بماند و برای طول غیبت امام، دلش دچار قساوت نشود، او در روز قیامت در درجه من، با من است.»

این عبارت، دو نکته کلیدی را بیان می‌کند:

۱. ثبات بر دین: با وجود تمام ابهامات و حیرت‌ها، مؤمن باید بر اعتقادات خود استوار بماند و از راه حق منحرف نشود.

۲. پرهیز از قساوت قلب: طولانی شدن غیبت، نباید باعث سردی و سنگدلی مؤمنان شود. آنان باید همواره دل‌هایشان را با عشق به امام و امید به ظهور، زنده و نرم نگه دارند.

پاداش بی‌مانند؛ همنشینی با علی(ع)

نکته شگفت‌انگیز این روایت، پاداشی است که برای ثابت‌ماندگان بر دین در دوران غیبت وعده داده شده است: همنشینی با امیرمؤمنان(ع) در بهشت. این مقام، نشان‌دهنده عظمت و ارزش ایمان در دوران غیبت است؛ چنان که انسان با تحمل این سختی‌ها، به جایگاهی می‌رسد که در همسایگی مولای متقیان خواهد بود.

پیام روایت برای جامعه منتظر

این روایت، برای شیعیان در عصر غیبت پیام‌های روشنی دارد:

• حیرت و سرگردانی را طبیعی بدانند و از آن نهراسند؛

• بر اعتقادات خود استوار بمانند و تحت تأثیر شبهات قرار نگیرند؛

• قلب‌هایشان را با محبت و امید زنده نگه دارند و دچار قساوت و ناامیدی نشوند؛

• پاداش بزرگ الهی را در پیش چشم داشته باشند؛ پاداشی که بالاتر از آن تصور نمی‌شود.

📖 منبع:
برشی از ماهنامه «موعود» | شماره ۲۷۵-۲۷۴