فرهنگی و مذهبی

آسیب‌های تربیتی مهدویت؛ عمل‌زدگی و عقل‌زدگی

تربیت مهدوی زمانی می‌تواند به رشد متوازنِ منتظر بینجامد که اندیشه، گرایش و رفتار را در کنار هم پرورش دهد. غفلت از هر یک از این ساحت‌ها، ممکن است به دو آسیب بینجامد: عمل‌زدگی و عقل‌زدگی.

عمل‌زدگی؛ رفتار بدون اندیشه‌ورزی

عمل‌زدگی یعنی تأکید بیش از اندازه بر رفتار و فعالیت‌های عملی ـ و گاه بر گرایش‌ها و عواطف ـ درحالی‌که به شناخت، تفکر و بنیان‌های فکریِ تربیت مهدوی کم‌توجهی شود. در چنین رویکردی، فرد ممکن است به انجام برخی کارها پایبند باشد، اما چرایی و معنای آن‌ها را به‌درستی نشناسد.

عقل‌زدگی؛ شناخت بدون تعهد عملی

در نقطه مقابل، عقل‌زدگی زمانی رخ می‌دهد که آگاهی و معرفت را برای رسیدن به هدفِ تربیت مهدوی کافی بدانیم و از اقدام عملی فاصله بگیریم. در این رویکرد، اندیشه و شناخت مهم شمرده می‌شود، اما تعهد به رفتارهای مورد تأکید آموزه‌های مهدوی و مناسک اسلامی به حاشیه می‌رود.

ضرورت پیوند معرفت و عمل

این دو آسیب، هرکدام با برجسته‌کردن یک بُعد و کم‌رنگ‌کردن بُعد دیگر، مانع شکل‌گیری تربیتی متوازن می‌شوند. بر اساس متن، تربیت مهدوی نه به عملِ جدا از اندیشه بسنده می‌کند و نه معرفت را جایگزین مسئولیت و اقدام عملی می‌سازد؛ بلکه پیوند میان شناخت، گرایش و رفتار را ضروری می‌داند.

منبع: برشی از کتاب انسان تراز در فرهنگ انتظار، کاری از واحد پژوهش مؤسسه فرهنگی موعود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا